از قدرت خیابان در اسپانیا تا عجز مطالبه‌گری در ایران؛ مزد شایسته را گدایی نمی‌کنند!

اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| در اسپانیا، هنگامی که اتحادیه‌های کارگری برای دفاع از مطالبات مزدبگیران فراخوان می‌دهند، چهار میلیون کارگر، حقوق‌بگیر، دانشجو، معلم، زن و مرد به خیابان می‌آیند و با اتکا به قدرت جمعی و سازمان‌یافته خود، شرایطی ایجاد می‌کنند که دولت و کارفرمایان نتوانند به‌آسانی مطالباتشان را نادیده بگیرند. این قدرت اجتماعی، هزینه بی‌اعتنایی به خواسته‌های کارگران و توسل به سرکوب را افزایش می‌دهد.


اما در ایران، دهه‌ها سرکوب تشکل‌های مستقل کارگری و جلوگیری از سازمان‌یابی آزادانه، ظرفیت بسیج سراسری کارگران را به‌شدت تضعیف کرده است. در شرایطی که دستمزدها به زیر خط فقر سقوط کرده و گرانی کمرشکن، زندگی میلیون‌ها خانوار کارگری را به مرز فروپاشی کشانده، دولت بدون مواجهه با مقاومت سازمان‌یافته و مؤثر، قدرت خرید نیروی کار را پیوسته کاهش می‌دهد.

در این میان، تشکل‌های زرد و شبه‌حکومتی، از جمله خانه کارگر و شوراهای اسلامی کار، به‌جای سازمان‌دهی مبارزه مستقل و متحد کارگران، مطالبه مزد شایسته را به نامه‌نگاری، خواهش و انتظار برای لطف و کرم دولت تقلیل داده‌اند. گویی قرار است همان دولتی که مسئول مستقیم سیاست‌های ضدکارگری است، داوطلبانه برای نجات کارگران از فقر و گرسنگی اقدام کند!

دولت نیز به‌خوبی می‌داند که این تشکل‌ها نه از پشتوانه واقعی اعتراض سازمان‌یافته کارگران برخوردارند و نه تمایلی به شکل‌گیری چنین قدرتی دارند. از همین رو، پس از ماه‌ها وعده درباره ترمیم دستمزدها در نیمه دوم سال، سرانجام از زبان سخنگوی خود اعلام کرده که در شرایط فعلی خبری از افزایش حقوق کارگران نیست.


با این حال، واکنش نمایندگان همین جریان‌ها همچنان تکرار درخواست‌هایی است که دولت پیشاپیش به آن‌ها پاسخ منفی داده است. نمونه ی تازه آن سخنان «سید سعید فتاحی» است که خبرگزاری ایلنا از او با عنوان «فعال کارگری» یاد می‌کند. او پس از شرح وضعیت بحرانی معیشت کارگران و فشار تورم، تمام مطالبه مزدی کارگران را چنین خلاصه می‌کند: مطالبه جامعه کارگری روشن است: اجرای توافق و مصوبه شورای عالی کار، تشکیل جلسه برای بررسی وضعیت دستمزدها و ترمیم حقوق متناسب با شرایط واقعی تورم و هزینه‌های زندگی.

اما پرسش اینجاست: وقتی دولت آشکارا اعلام کرده که قصد افزایش دستمزدها را ندارد، تکرار همین درخواست چه تغییری در زندگی کارگران ایجاد می‌کند؟ آیا صرفاً با درخواست تشکیل جلسه و اجرای توافقی که دولت خود از آن عقب‌نشینی کرده، می‌توان قدرت خرید ازدست‌رفته کارگران را بازگرداند؟

مسئله این نیست که مطالبه افزایش دستمزد نادرست است؛ مسئله این است که مطالبه‌ای که از قدرت سازمان‌یافته و امکان اعمال فشار جمعی برخوردار نباشد، به‌سادگی از سوی دولت و کارفرمایان نادیده گرفته می‌شود.

نقش تشکل‌های زرد و شبه‌حکومتی دقیقاً در همین نقطه آشکار می‌شود: آن‌ها به‌جای کمک به شکل‌گیری قدرت مستقل کارگران، اعتراض و نارضایتی را در چارچوب نامه‌نگاری، مذاکرات بی‌حاصل و انتظار برای تصمیم دولت محصور می‌کنند. خبرگزاری ایلنا نیز با بازتاب مداوم مواضع این جریان‌ها تحت عنوان «فعالان کارگری»، عملاً این نوع مطالبه‌گری بی‌پشتوانه را به‌جای مبارزه مستقل کارگری می‌نشاند.

واقعیت این است که بدون گسترش ظرفیت خودسازمان‌یابی کارگران، ایجاد تشکل‌های مستقل و پیوند مبارزات پراکنده در ابعاد سراسری، نمی‌توان دولت و کارفرمایان را به پذیرش مطالبات اساسی نیروی کار واداشت.

مزد شایسته و زندگی شرافتمندانه را نمی‌توان از دولت و کارفرمایان گدایی کرد؛ باید با قدرت اتحاد، تشکل‌یابی مستقل و مبارزه جمعی برای آن ایستاد.

تا زمانی که کارگران نتوانند مستقل از جناح‌های حاکم و تشکل‌های وابسته به آن‌ها، قدرت اجتماعی خود را سازمان دهند، حقوقشان همچنان زیر فشار سیاست‌های ضدکارگری پایمال خواهد شد.

پنجشنبه بیست و یکم 1405


یک پاسخ به “از قدرت خیابان در اسپانیا تا عجز مطالبه‌گری در ایران؛ مزد شایسته را گدایی نمی‌کنند!”

نظر شما در مورد این نوشته چیست؟