نویسنده: کوین اندرسون
مترجم: حسن مرتضوی
توضیح مترجم: انقلاب از کجا آغاز میشود؟ از کارخانههای اروپا، از دهکدههای روسیه و یا جوامع بومی و سرزمینهایی که استعمار زیروروشان کرده است؟ واپسین نوشتههای مارکس پاسخی ساده و یکخطی نمیدهند. آنها افقی از امکانهای انقلابی میگشایند که در روایتهای آشناتر از اندیشهی او کمتر دیده شدهاند. کوین آندرسون با بررسی دفترهای قومشناختی، نامهها و یادداشتهای کمتر شناختهشدهی مارکس نشان میدهد که او در واپسین سالهای عمرش به مسیرهای متنوع تحول تاریخی چشم دوخت.

آیا جوامع باید ناگزیر از راه سرمایهداری بگذرند یا شکلهای اشتراکی زندگی میتوانند مبنای راه دیگری باشند؟ آندرسون این پرسش را در تحلیل مارکس از استعمار و مقاومت، مناسبات خویشاوندی و جایگاه زنان دنبال میکند. در این تصویر انقلاب فقط کار یک طبقه یا یک قاره نیست. مبارزات مردمان تحت سلطه، دهقانان و جوامع بومی میتوانند در پیوند با جنبش کارگری چشماندازی جهانی برای دگرگونی بسازند. راههای انقلابی مارکس متأخر ما را به دیدار مارکسی کمتر شناختهشده میبرد: متفکری که تاریخ را نه جادهای هموار با مقصدی ازپیشتعیینشده، بلکه شبکهای از مسیرهای گوناگون و امکان رهایی میدید. این کتاب برای هر کسی که میخواهد دربارهی نسبت میان سرمایهداری، استعمار، جنسیت و کمونیسم از نو بیندیشد روایتی پرکشش و پرسشی ماندگار دارد: چه شکلهایی از زندگی جمعی هنوز میتوانند جهانی دیگر را ممکن کنند؟

نظر شما در مورد این نوشته چیست؟