جنبش بینالمللی صلح: «صلح یک مسئله طبقاتی است»
رئیس اتحادیه نانوایان و کارکنان صنایع غذایی بریتانیا بهخوبی نکتهای را بیان کرد که همچون رشتهای سرخ در سراسر کنفرانس بینالمللی ضدجنگ، که شنبه گذشته در لندن برگزار شد، جریان داشت. ایان هادسون تأکید کرد که ریاضت اقتصادی و نظامیگری «دو روی یک سکه» هستند. چگونه میتوان این را مشاهده کرد؟ او با خشم یادآوری کرد که کییر استارمر، نخستوزیر کنونی حزب کارگر که بهزودی از مقام خود کنار میرود، کمکهزینهای را که افراد دارای معلولیت برای داشتن زندگی مستقل به آن نیاز دارند، قطع کرده است؛ آن هم برای تأمین هزینههای تسلیحاتی. هادسون با خشم فریاد زد: «افراد دارای معلولیت هزینه جنگ را میپردازند!» به گفته او، این یک رسوایی است. هم تسلیح مجدد و هم سیاست ریاضتی مرتبط با آن باید فوراً متوقف شوند. هادسون که آشکارا برانگیخته شده بود، گفت: «ما قرار نیست با بمباران راه خود را به سوی زندگی بهتر باز کنیم!» سخنان او با تشویق شدید و ممتد حاضران همراه شد.
با نزدیک به سه هزار شرکتکننده، تالار مرکزی وستمینستر کاملاً مملو بود؛ سالنی که در آن در سال ۱۹۱۴ فعالان جنبش حق رأی زنان گرد هم آمده بودند و در سال ۱۹۴۶ نیز نخستین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در آن برگزار شده بود. این دومین کنفرانس از این نوع بود. نخستین کنفرانس در ۵ اکتبر ۲۰۲۵ با حضور بیش از چهار هزار شرکتکننده در «پاریس دام» در جنوبغربی پایتخت فرانسه برگزار شده بود. این بار مخالفان جنگ از ۲۸ کشور به پایتخت بریتانیا آمده بودند؛ چند صد نفر از فرانسه، بیش از یکصد نفر از اسپانیا و حدود چهار ده نفر از آلمان. اگر در نظر بگیریم که جمهوری فدرال آلمان اکنون بیش از هر کشور دیگری در اروپا بهسرعت در حال تسلیح مجدد است، باید گفت حضور آلمانیها هنوز چندان رضایتبخش نبود. اتحادیههای کارگری از کشورهای مختلف نیز حضور پررنگی داشتند و بسیاری از آنها بهطور رسمی از کنفرانس حمایت کرده بودند. طیف این اتحادیهها از یونیسون، بزرگترین اتحادیه منفرد بریتانیا با ۱٫۴ میلیون عضو، تا اتحادیههای فرانسوی «ث ژ ت» و فورس اووریه و همچنین کنفدراسیون عمومی کار ایتالیا «ث ژ آی اِل» را دربر میگرفت.
مقاومت طبقاتی پیششرطهایی دارد. شان ورنل از اتحادیه دانشگاهها و کالجها «یو سی یو» تأکید کرد که برای مثال نژادپرستی طبقه کارگر را دچار تفرقه میکند؛ از این رو، مبارزه با آن نهتنها بسیار مطلوب، بلکه به خاطر منافع خود طبقه کارگر نیز امری ضروری است. هادسون نیز از جانب اتحادیه نانوایان، و احتمالاً با اشاره به پوگرومهای اخیر علیه غیرسفیدپوستان در بلفاست، افزود که اگر دولت ملیگرایی و حتی نژادپرستی علیه پناهجویان را دامن بزند، در آن صورت «دیگر هیچکس در این کشور در امان نخواهد بود.» او فریاد زد: «پناهجویان در اینجا خوشآمدند!»
یاسمین آدم از انجمن مسلمانان بریتانیا، سازمانی که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد و بارها از اعتراضهای ضدجنگ حمایت کرده است، یادآور شد که «جنگ علیه تروریسم» که از سال ۲۰۰۱ آغاز شد، از همان ابتدا با نوعی جنگ داخلی علیه جمعیت مسلمان و شکلگیری یک «صنعت اسلامهراسی» همراه بود؛ به گفته او، باید در برابر این روند نیز ایستاد: «نمیتوان یک جنبش ضدجنگ ایجاد کرد، در حالی که مبانی ایدئولوژیک جنگطلبان را پذیرفته باشیم».
بارها نقش ایالات متحده در جنگهای کنونی و اهمیت پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای مختلف اروپایی مورد بحث قرار گرفت. دایان ابوت، که در سال ۱۹۸۷ بهعنوان نخستین زن سیاهپوست از حزب کارگر به پارلمان بریتانیا راه یافت و همواره بهعنوان مبارزی علیه نژادپرستی و نابرابری شناخته شده است، نهتنها کارزار ناتو علیه روسیه و محاصره نظامی چین از سوی غرب به رهبری آمریکا را توصیف کرد، بلکه بهطور کلی به تلاش ایالات متحده برای حفظ سلطه خود نیز پرداخت؛ تلاشی که بهگفته او بیش از پیش بر اعمال خشونت، چه نظامی و چه اقتصادی، متکی است. در این چارچوب، استقرار سلاحهای هستهای آمریکا در اروپا، از جمله در بوشل در منطقه ایفل آلمان، نیز مورد توجه قرار گرفت.
در حاشیه کنفرانس، سوفی بولت، دبیرکل کارزار خلع سلاح هستهای «سی اِن دی» که در کنار ائتلاف «جنگ را متوقف کنید» از برگزارکنندگان کنفرانس بود، اعلام کرد که این سازمان قصد دارد کارزار برای اروپای عاری از سلاح هستهای را گسترش دهد و در آینده در اقدامات مربوط به تعطیلی پایگاههای هستهای ناتو هماهنگی بسیار نزدیکتری با مخالفان جنگ در کشورهای اروپایی داشته باشد. او تأکید کرد که باید این واقعیت را نیز در نظر گرفت که فرانسه اکنون در حال گسترش فعالیتهای هستهای خود در قاره اروپا است.
بهطور کلی، در بسیاری از سخنرانیها تأکید شد که نباید ایالات متحده را تنها جنگافروز بزرگ جهان دانست. لیندزی جرمن از ائتلاف «جنگ را متوقف کنید» پیش از آغاز کنفرانس گفته بود: «ما نه امپریالیسم آمریکا را میخواهیم و نه امپریالیسم اروپا را.» گاوین لیتل، دبیرکل فدراسیون عمومی اتحادیههای کارگری «ژ اِف تی یو» نیز یادآور شد که ریشههای نظامیگری مستقل اتحادیه اروپا «بسیار عمیق» است و به سالهای نخست دوران ریاست ژاک دلور بر کمیسیون اروپا، بین سالهای ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۵، بازمیگردد. الکس گوردون، فعال اتحادیه «آر اِم تی» و دبیرکل حزب کمونیست بریتانیا، نیز در ارتباط با مطالبه تعطیلی پایگاههای آمریکا یادآور شد که لندن همچنان در مستعمره سابق خود، قبرس، پایگاههای نظامی دارد. او خواستار شد: «پایگاههای بریتانیا باید از قبرس خارج شوند»!
استعمار اروپایی و پیامدهای آن نیز در کنفرانس جایگاه مهمی داشت. یکی از شعارهای محوری که بارها با صدای بلند تکرار شد این بود: «فلسطین آزاد خواهد شد!» یکی از شناختهشدهترین مهمانان کنفرانس، مصطفی برغوثی از ابتکار ملی فلسطین بود که با خوشبینی گفت: «ویتنام و آفریقای جنوبی برای آزادی خود جنگیدند و پیروز شدند. امروز فلسطینیها باید مبارزه کنند و آنها نیز پیروز خواهند شد.»
پیش از آن، مادر فاطمه زینب رضوانی، فعال ۲۱ ساله گروه «اقدام فلسطین»، درباره روند قضایی علیه دخترش سخن گفته بود؛ فعالی که چند روز پیش به پنج سال و هشت ماه زندان محکوم شده بود، آن هم به اتهام تخریب اموال. طرح اتهام حیرتآور تروریسم امکان صدور چنین حکمی را فراهم کرده بود. با این حال، شان ورنل ابراز امیدواری کرد و گفت طبقهبندی «اقدام فلسطین» بهعنوان یک سازمان تروریستی «نشانه ضعف» است. بهگفته او، دولت ظاهراً دیگر قادر نیست با مقاومت به شیوهای جز توسل به زور مقابله کند و این آخرین گزینه آن است.
همچنین بارها به اقدامات خصمانه آمریکا علیه ونزوئلا و کوبا و نیز به جنگهای سودان و کنگو اشاره شد. آمارا انیا از جنبش آمریکایی «زندگی سیاهان مهم است» با ارجاع به چهرههای برجسته پانآفریقایی همچون کوامه نکرومه و توماس سانکارا اظهار داشت: «جنبش ضدجنگی که فاقد برنامهای آشکارا ضدامپریالیستی و ضداستعماری و همچنین فاقد نقدی روشن از سرمایهداری باشد، قابل تصور نیست.» در این کنفرانس هر سه مؤلفه بهوضوح قابل مشاهده بود. قرار است در پاییز اقدامهای مشخصی در سراسر اروپا برگزار شود؛ از جمله یک روز اقدام کارگران بنادر در ماه اکتبر و سپس یک آخر هفته اعتراضی علیه نظامیگری و خدمت اجباری در روزهای ۲۱ و ۲۲ نوامبر.
وظیفهای که پیش رو قرار دارد بسیار بزرگ است. سوفی بولت، دبیرکل «سی اِن دی» تأکید کرد: «ما باید اکثریتی جهانی برای صلح ایجاد کنیم.» پیتر مرتنس، دبیرکل حزب کار بلژیک، توصیه کرد که نباید اجازه داد حاکمان جنبش صلح را به حاشیه برانند: «مبارزه با فاشیسم و مبارزه با جنگ کاملاً امری طبیعی است.» مرتنس همچنین ابراز امیدواری کرد و گفت: «امید وجود دارد.» اما این امید خودبهخود پدید نمیآید: «ما باید آن را فعالانه خلق کنیم. امید زمانی شکل میگیرد که سازماندهی کنیم، بسیج شویم و مبارزه کنیم».
در کنفرانس اتفاق نظر گستردهای وجود داشت مبنی بر اینکه نظامیگری، ریاضت اقتصادی و تخریب نظامهای رفاهی را تشدید میکند و بنابراین اعتراض به یکی را نمیتوان از اعتراض به دیگری جدا کرد. این دیدگاه در لندن با این شناخت روشن همراه بود که نیروهای محرک اصلی سیاستهای جنگطلبانه را باید در منافع اقتصادی و سیاسی بورژوازی جستوجو کرد. هادسون تأکید کرد: «جنگ هرگز به سود طبقه ما نخواهد بود.» یولیا-کریستینا اشتانگه، نماینده حزب چپ در مجلس آلمان، پیشتر در نشستی که بلافاصله پیش از آغاز کنفرانس برگزار شد، گفته بود: «صلح یک مسئله طبقاتی است.» او افزود: «صلح باید از پایین شکل بگیرد.» از اینرو، اولریکه آیفلر، دبیر اتحادیهای در وورتسبورگ، خواستار «ساختن یک جنبش ضدجنگ با ریشههایی بسیار، بسیار عمیق در جنبش کارگری» شد. آیفلر با اشاره به نقضهای مکرر حقوق بینالملل از سوی دولتهای جنگطلب غربی نسبت به پیامدهای جدی آن برای طبقه کارگر هشدار داد و گفت: «کسانی که به حقوق بینالملل احترام نمیگذارند، به حقوق کارگران نیز احترام نخواهند گذاشت».
مقاومت کارگری بارها در جریان کنفرانس مطرح شد. ادی دمپسی، دبیرکل اتحادیه مبارز کارکنان راهآهن بریتانیا «آر اِم تی» یادآوری کرد که راهآهنکاران و ملوانانی که امروز در این اتحادیه سازمان یافتهاند، در تیپهای بینالمللی جنگ داخلی اسپانیا در سالهای ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ حضور پررنگی داشتند. او همچنین گفت که اتحادیه «آر اِم تی» علیه تمامی جنگهای دهههای اخیر اعتراض کرده است. دمپسی از جنگهای غرب در افغانستان، عراق، لیبی، سوریه، اوکراین، غزه و ایران نام برد. درباره مقاومت کنونی کارگران نیز، برای مثال، گیورگوس گوگوس، دبیرکل اتحادیه کارگران بندر پیرائوس در نزدیکی آتن، سخن گفت. او اظهار داشت که ساختار حاکم بر اتحادیه اروپا «بنادر ما را به بنادر نظامی برای جنگهای خود تبدیل میکند؛ جنگهایی که پسران و دختران ما را خواهند کشت.» گوگوس فریاد زد: «ما این را نمیخواهیم!» این سخنان بار دیگر با تشویق بلند حاضران روبهرو شد. کارگران بنادر یونان تاکنون موفق شدهاند چندین محموله تسلیحاتی مربوط به جنگهای جاری، از جمله در اوکراین و اسرائیل، را متوقف کنند.
منبع: اخبار روز
اتحاد کارگران انقلابی ایران 
بیان دیدگاه