یک تحلیل منتشرشده در نشریه فارین پالیسی به قلم مناهم مرهاوی، استاد دانشگاه اورشلیم نشان میدهد ساختار قدرت در ایران بهتدریج در حال جابهجایی از روحانیت به نهادهای امنیتی، بهویژه سپاه پاسداران است. بهگفته او، اگرچه نظام سیاسی همچنان با زبان و نمادهای دینی اداره میشود، اما در عمل بازیگران امنیتی و نظامی نقش تعیینکنندهتری در تصمیمگیریها پیدا کردهاند.
در این چارچوب، مجتبی خامنهای نه بهعنوان بازیچه نیروهای امنیتی و نه بهعنوان فرمانده مطلق آنها، بلکه بهعنوان یکی از بازیگران مهم در دل یک ساختار امنیتیِ قدرتمند قابل فهم است.
قدرت واقعی کجاست؛ سپاه یا دستگاه ولایت؟
دیدگاه مرهاوی در میان برخی از جناح های سیاسی در ایران همسویی هایی برانگیخته است. با این حال، این تصویر بدون روشن شدن جایگاه «دستگاه ولایت» کامل نیست. نظام جمهوری اسلامی بر محور ولایت فقیه شکل گرفته و طی دهههای گذشته، شبکهای از اختیارات متمرکز—از نظارت استصوابی تا کنترل نهادهای کلیدی سیاسی، قضایی، نظامی و شاکله اصلی قدرت رسانه ای —در این ساختار تجمیع شده است.
از این منظر، پرسش اصلی نه صرفاً جابهجایی قدرت به نهادهای امنیتی، بلکه نسبت و توازن میان «دستگاه ولایت» و این نهادهاست. بدون روشن شدن این رابطه، نمیتوان با قطعیت از گذار کامل به یک نظم صرفاً امنیتی یا نظامی سخن گفت.
منبع: اردوی کار

بیان دیدگاه