برزیل در روزهای اخیر شاهد موج تازه‌ای از اعتراضات دانشجویان و فعالان سیاسی چپ بوده است. جرقه اصلی اعتراضات، نتیجه دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری در چهارم اکتبر و پیشتازی فلاویو بولسونارو، فرزند رئیس‌جمهور پیشین برزیل، بر لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا بوده است.
در انتخابات دور نخست، بولسونارو حدود ۴چهل و هفت درصد و لولا حدود چهل و پنج درصدِ آرا را کسب کردند. هیچ‌یک به اکثریت مطلق نرسیدند و انتخابات به دور دوم در بیست و پنجم اکتبر کشیده شد.
روز چهارشنبه هفتم اکتبر، هزاران دانش‌آموز و دانشجو در مرکز ریودوژانیرو راهپیمایی کردند. تظاهرکنندگان از منطقه کاندلاریا به سوی میدان سینلاندیا حرکت کردند و با شعارهایی علیه بولسونارو، از دموکراسی، آموزش عمومی و ادامه ریاست‌جمهوری لولا حمایت کردند. این راهپیمایی در گزارش خبرگزاری افه مسالمت‌آمیز توصیف شده است.
در اطلاعیه تبلیغاتی دانشجویان با شعار » نه پدر، نه پسر؛ در دفاع از برزیل و علیه پیشروی راست افراطی» این رویداد آمده است: «تاریخ ما را فرا می‌خواند تا در برابر پیشروی راست افراطی و در دفاع از دموکراسی، آموزش و آینده کشورمان، خیابان‌ها را اشغال کنیم. ما در سکوت نظاره‌گر پسرفت نخواهیم بود.
اعتراضات به ریو محدود نمانده است. گزارش‌هایی از بسیج دانشجویان در سالوادور، پورتو آلگره و گویانیا منتشر شده و تشکل‌های دانشجویی از برنامه‌ریزی بیش از چهل تجمع و فعالیت اعتراضی در چهارده ایالت و ناحیه فدرال، تا سیزدهم اکتبر خبر داده‌اند. این عدد مربوط به برنامه‌های اعلام‌شده است، نه تعداد تجمع‌هایی که همگی برگزار شده باشند.
اعتراضات فقط جنبه انتخاباتی ندارند. دانشجویان و تشکل‌های برگزارکننده مطالبات اجتماعی زیر را نیز مطرح کرده‌اند: افزایش بودجه آموزش عمومی و دانشگاه‌ها و مخالفت با کاهش اعتبارات آموزشی؛ حفظ کمک‌هزینه تحصیلی دانش‌آموزان کم‌درآمد موسوم به «پ دِ مِی آ»، دفاع از حقوق کارگران و پایان‌دادن به الگوی کار شش روز در هفته با یک روز استراحت؛ دفاع از نهادهای دموکراتیک و مخالفت با بازگشت جریان بولسونارو به قدرت.
«یو اِن اِ»، اتحادیه سراسری دانشجویان برزیل، از سازمان‌دهندگان اصلی اعتراضات است و قصد دارد تجمع‌ها را تا دور دوم انتخابات ادامه دهد. کنفدراسیون کارگری «سی یو تی» و اتحادیه ملی استادان دانشگاه نیز برای بسیج اجتماعی و دفاع از حقوق کارگران و خدمات عمومی فراخوان داده‌اند. در ریودوژانیرو، کارکنان آموزش‌وپرورش هم به راهپیمایی دانشجویان پیوستند.
در گزارش‌های معتبر از راهپیمایی بزرگ هفتم اکتبر در ریو، برخورد خشونت‌آمیز عمده یا بازداشت گسترده گزارش نشده است. البته در تجمع انتخاباتی سوم اکتبر سائوپائولو میان برگزارکنندگان و پلیس بر سر مسیر راهپیمایی تنش‌هایی رخ داده بود.
برای پنج‌شنبه هشتم اکتبر نشست دانشجویی در ناتال و برای یکشنبه یازده اکتبر تجمعی در خیابان پائولیستای سائوپائولو برنامه‌ریزی شده است. هدف اعلام‌شده برگزارکنندگان، ادامه بسیج تا انتخابات بیست و پنج اکتبر است..
برزیل اکنون شاهد موجی از بسیج سیاسی و اجتماعی است که محور اصلی آن مقابله با احتمال بازگشت جریان بولسونارو به ریاست‌جمهوری است. ویژگی مهم این موج، پیوند اعتراضات دانشجویی با مطالبات آموزشی، حقوق کار و فعالیت اتحادیه‌هاست.
بیان دیدگاه