بحران معیشت و اهرم «نه جنگ، نه صلح»: نگاهی به وضعیت کارگران در آستانه خرداد

اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| بوی خوشی از رخدادهای منتهی به دهم خرداد بر نمی خیزد. نبودن رسانه ی مستقل برای پوشش دادن به اخبار و گزارشات کارگری اجبار استفاده از رسانه های حکومتی را به فعالین کارگری تحمیل کرده است. به همین دلیل دستیابی به اخبار و گزارشات واقعی، بخش زیادی از انرژی فعالین کارگری را به خود تخصیص می دهد. امری که نشان از اهمیت ایجاد شبکه های پایدارِ اطلاع رسانی حقیقی و مجازی، با تکیه بر اعتماد متقابل فعالین و تشکل های مستقل به همدیگر، دارد.

تعدیل ها و اخراج کارگران، هم چنان در صدر رخدادهای این هفته بود. نکته ی قابل تامل اینکه وجود شرایط تعلیق، نه جنگ نه صلح، شرایط را برای کارفرماهای بخش خصوصی برای تعدیل نیروی کار آسان تر از گذشته کرده است. برای کارفرما چندان توفیری ندارد که کارگر تعدیلی از پس تامین هزینه ی زندگی خود بر می آید یا نه، آنچه که مهم است این است که تحت ادعای شرایط نه جنگ نه صلح، پایان یافتن پروژه، کمبود مواد اولیه و یا رکود بازار فروش به راحتی می تواند کارگر را اخراج، و توان چانه زنی نیروی کارِ شاغل را پائین بیاورد. آنها در واقع در این شرایط با یک تیر دو نشان می زنند.

ردّ پای تورم افسار گسیخته بر زندگی مردم، بویژه بر مزد و حقوق بگیرانی که درآمد ماهیانه ثابت دارند، با چاشنی ناتوانی رژیم در تامین برق و گاز مصرفی مردم وصنایع، در تابستان پیش رو پررنگ تر ارز قبل خواهد شد. افزایش صد درصدی قیمت مواد خوراکی تاثیر افزایش دستمزد آنها در تامین معیشت خانواده را خنثی کرده است. ناتوانی در تامین برق صنعت سیمان به موج جدیدی از بیکاری ها دامن خواهد زد.

به این مجموعه حقوق های معوقه، مطالبات قدیمی را باید افزود. مطالباتی که حاصل فرمانروائی پیمانکاران ریز و درشتی است که دهه ها، بود و نبودِ میلیون کارگر را با ترازوی ی سود و منفعت خود سنجیده اند. مطالبه ی حذفِ شرکت های پیمانکاری، که کارگران آنها را زالو صفت می خوانند، سالهای متمادی است که از سوی بخش های مختلف نیروی کار مطرح می شود.

یک شنبه دهم خرداد هزار و چهارصد و پنج


  • آزادی فعالین کارگری – شریفه محمدی که‌حکم اعدامش لغو شده بود برای مرخصی بطور موقت از زندان آزاد شده است. سپیده قلیان هم پس از پایان یافته دوره محکومیت شش ماه اش از زندان ازادی شد.
  • تورم افسار گسیخته – اکنون دیگر نشانه‌های فقر را در خیابان‌های اصلی تهران، واگن‌های مترو، صف‌های داروخانه، بازارهای محلی، مدارس، و خانه‌های اجاره ای هم می توان مشاهده کرد. افزایش نرخ تورم بیش از پنجاه در صد است. مرغ و گوشت از سفره ها پرکشیده، و بسیاری از مواد غذایی دیگر را مردم نمی توانند تهیه کنند. نان سنگک خشخاشی پنجاه هزار تومان، تخم مرغ دانه ای بیست هزارتومان و …. بسیاری از اقلام اساسی نسبت به سال گذشته بیش از صد در صد افزایش قیمت داشته است.
  • حذف شرکت های پیمانکاری – پس از دستور پزشکیان در هفته کارگر منبی بر حذف پیمانکاران از بازار کار، براساس وعده جدید دولت و مجلس، اعلام شده که تعیین تکلیف با این نیروها در خردادماه انجام می شود. نیروهای شرکتی و پیمانکاری نهادهای مختلف، بیش از هفت سال است در انتظار تبدیل وضعیت و برچیده شدن بساط پیمانکاران سودجو هستند.
  • بلاتکلیفی ناشی از تعطیلی دراز مدت – از روز یکم فروردین ماه سال جاری، حدود صد و هفتاد نفر از کارگران کارخانه پویا نخ ایلام واقع در شهرک صنعتی ششدار، به بهانه «کمبود مواد اولیه» و «رکود بازار فروش»، از ورود به کارخانه منع شده‌اند و با تعطیلی موقت کارخانه، برخی کارگران برای دریافت مقرری بیمه بیکاری به اداره کار معرفی شده‌اند. در واقع مشکلات این کارخانه به دو سال گذشته برمی گردد، ولی جنگ آب پاکی را روی دست کارفرما ریخته است. کارخانه خصوصی بوده و مدیریت ان با امیر اسمعیلی مداح می باشد. به گفته ی کارگران وی غیر از اینجا در چند کارخانه ی دیگر هم سرمایه گذاری کرده است.
  • تعدیل نیرو به بهانه ی پایان یافتن پروژه – کارگران اخراجی شرکت پتروشیمی پتروناد بندرامام همچنان منتظر بازگشت به کار پنجاه نفر از همکاران خود هستند. طبق گفته کارگران، دستور فرماندار برای بازگشت به کار این تعداد از کارگران به همراه نام آنان صادر شده و پس از ابلاغ رونوشت دستور به اداره کار منطقه ویژه اقتصادی بندر امام، کارگران منتظر پایبندی عملی مدیران شرکت به این ابلاغیه قانونی هستند. طبق زمان‌بندی دستور داده شده به اداره کار منطقه، شرکت تا یکشنبه، دهم خرداد مهلت دارد تا دستور به بازگشت به کار این کارگران را صادر کند. از شروع جنگ تاکنون دویست نفر از کارگران بومی توسط مدیران اخراج شده اند. پتروشیمی پتروناد یک شرکت خصوصی/شبه‌دولتی (خرد) به حساب می‌آید. مالک اصلی پتروناد، گروه کیمیا است. این گروه یک مجموعه کاملاً خصوصی و بورسی است. شرکت پتروشیمی مارون نیز در پتروناد سهام دارد. خود پتروشیمی مارون یک شرکت خصوصی‌شده است، اما سهام‌داران عمده آن شستا و صندوق بازنشستگی کشوری هستند.
  • تعدیل نیرو به دلیل اُفت تولید – از ابتدای سال جاری، روزانه بین ۸۰ تا ۱۰۰ نفر به دلیل کاهش نیاز ناشی از افت تولید از شرکت آرمان موتور، واقع در شهر صنعتی ارگ جدید، کنار گذاشته شده اند. نماینده شرکت در جلسه شهر مدعی شد که حقوق آنان پرداخت شده است. در سال جدید سی تن از کارگران این شرکت تعدیل شده اند. در این زمینه هم نماینده شرکت مدعی شد بخشی از اخراج ها به دلایل انضباطی، ترک کار و استعفا صورت گرفته است.
  • تعدیل نیرو به دلیل افت تولید – تعداد نیروهای شرکت مهرخودرو در بم از چهارصد و هفتاد و نُه نفر به بیش از دویست نفر کاهش یافته است. بخشی از این کاهش به افت تولید مربوط می‌شود. کاهش تأمین قطعه و پایین بودن حجم سفارش‌ها از سوی خودروسازان، از عوامل اصلی افت تولید بوده است.
  • حوادث کار – یک کارگر ساختمانی حدودا بیست ساله در شهر کرمانشاه به دلیل سقوط از ارتفاع ساختمان، به شدت مصدوم شد. این حادثه روز شنبه نُهم خرداد در شهرک آموزش و پرورش کرمانشاه رخ داد. وی از ارتفاع حدودا سه متری یک ساختمان در حال ساخت پنج طبقه سقوط کرد و مصدوم شد.
  • حوادث کار – سست بودن خاک دهانه چاه، باعث مرگ یک کارگر مقتی در کرمان شد. این حادثه زمانی رخ داد که یک چاه کن در حین لایروبی چاه آب کشاورزی در منطقه جبال‌بارز جنوبی استان کرمان، به دلیل سست بودن خاک دیواره چاه و سقوط سنگ بر روی سرش دچار حادثه شد. امدادگران در یک عملیات یک ساعته توانستند پیکر بی‌جان این کارگر را از عمق چند متری زمین خارج کنند.
  • حادثه ی کار ختم به خیر – چهار صیاد چابهاری که در پی غرق شدن شناور صیادی خود بیش از یک شبانه‌روز در آب‌های دریای عمان سرگردان بودند، با هماهنگی مرکز جستجو و نجات دریایی بندر چابهار و مشارکت همیاران ناجی، نجات یافته و سالم به آغوش خانواده‌های خود بازگشتند.
  • تبعیض مزدی و معوقات – پرستاران یزد، نسبت به تبعیض مزدی و عدم واریز معوقات مزدی خود تجمع کردند. این پرستاران که حدود شش ماه است معوقات تعرفه‌گذاری و اضافه‌کار خود را نگرفته‌اند، صبح روز گذشته (نهم خرداد) به نشانه اعتراض مقابل استانداری تجمع کرده‌اند. پرستاران می گویند همین تعرفه‌های ناچیزی که بسیار ناعادلانه محاسبه می‌شود، با تاخیر چندماهه به حساب‌مان واریز می‌شود؛ ما باید ماه‌ها منتظر پرداخت معوقات مزدی خود بمانیم.
  • حقوق معوقه – چندین سال است پرداختِ دستمزد کارگران کیش چوب دچار تاخیرهای طولانی مدت شده است. دستمزد کارگران با تعویق های سه تا پنج ماه پرداخت می شود همین امر در حوزه پرداخت حق بیمه ی کارگران هم مشاهده می شود. کارخانه کیش چوب واقع در جزیره کیش، با بیش از صد و بیست کارگر، به تولید صنعتی و انبوه سیستم‌های آشپزخانه، درهای ساختمانی، مبلمان خانگی و غیره می‌پردازد. کارخانه به بخش خصوصی تعلق دارد.
  • افزایش قابل پیش بینی بیکاری در صنایع سیمان – براساس ابلاغیه ی  جدید وزارت نیرو تحمیل محدودیت های گسترده در تأمین برق صنایع سیمان آغاز شد. در ماه‌های خرداد و شهریور تنها چهل درصد از برق مورد نیاز تأمین خواهد شد و در تیر و مرداد این میزان به پانصد درصد کاهش می‌یابد. این میزان محدودیت، در عمل کارخانه‌ها را مجبور به توقف تولید خواهد کرد.

اقتصاد تعلیق؛ ایران در آستانه بحران بازتولید اجتماعی

بیان دیدگاه