یانیس واروفاکیس: جنگ با ایران و فروپاشی اقتصاد نئولیبرال

موضوع تحلیل ابعاد اقتصادی و سیاسی درگیری با ایران / خلاصه ای از متن گفتگوی میان پروفسور گلن دیسن و یانیس واروفاکیس (اقتصاددان و وزیر اسبق دارایی یونان)

ویدئوی کامل گفتگو در یوتیوپ


گلن دیسن – به گفتگوی امروز خوش آمدید. امروز با یانیس واروفاکیس، استاد دانشگاه و وزیر اسبق دارایی یونان هستیم. یانیس، جهان نسبت به آخرین دیدار ما بسیار خطرناکتر شده است. جنگ با ایران یک جنگ نامتقارن است. ایالات متحده قدرتمندتر است، اما ایرانی‌ها ابزارهایی مثل فلج کردن تجارت انرژی را در اختیار دارند. به نظر شما این وضعیت به کجا می‌رود؟

یانیس واروفاکیس – باید به یاد داشته باشیم که این پدیده جدیدی نیست. ایالات متحده با اعتماد به نفس وارد افغانستان و عراق شد، اما در نهایت با شکست عقب‌نشینی کرد. تفاوت در اینجاست که ایران مقاومت به مراتب بیشتری نسبت به افغانستان، عراق یا سوریه دارد. رژیم ایران خود را آماده کرده و آستانه تحمل درد در واشنگتن به وضوح پایین‌تر از تهران است.

تغییر پارادایم از تجارت آزاد به قدرت صنعتی

گلن دیسن – به نظر می‌رسد قدرت صنعتی دوباره اهمیت یافته است. درس‌های اوکراین و ایران نشان می‌دهد که قدرت‌های بزرگ به حاکمیت فناوری و امنیت در زنجیره تأمین نیاز دارند. آیا ایدئولوژی «تجارت آزاد» در حال تغییر است؟

یانیس واروفاکیس – بله، نخبگان غربی در عصر نئولیبرالیسم، پایه‌های صنعتی خود را رها و برون‌سپاری کردند. آن‌ها فکر می‌کردند می‌توانند بدون صنعت و فقط با تکیه بر بخش مالی و فناوری بزرگ (بیگ تِک) حکمرانی کنند. مارگارت تاچر این روند صنعت‌زدایی را برای درهم شکستن طبقه کارگر آغاز کرد و حالا این موضوع گریبان‌گیر غرب شده است.

نقش اسرائیل و نتانیاهو در کشاندن آمریکا به جنگ

یانیس واروفاکیس – من تعجب می‌کنم که دونالد ترامپ چطور در این دام افتاد. او در دوره اول ریاست‌جمهوری خود در برابر فشارهای اسرائیل برای جنگ با ایران مقاومت کرد. به نظر من تنها توضیح منطقی این است که نتانیاهو نفوذ یا اهرم فشاری علیه «ترامپِ نسخه دوم» پیدا کرده است. استراتژی نتانیاهو ایجاد ناامنی دائمی است تا بتواند اهداف خود یعنی الحاق کرانه باختری و پاکسازی قومی را پیش ببرد.

بهانه حقوق بشر و رهایی زنان

یانیس واروفاکیس – وقتی امپریالیست‌های لیبرال از من می‌پرسند «پس تکلیف زنان چه می‌شود؟»، پاسخ من این است: زنان ایران به بمب‌های دولت‌های زن‌ستیز در واشنگتن یا تل‌آویو نیاز ندارند. رهایی از طریق بمباران فرزندان و مردانِ آن زنان، ادعایی پوچ است. شعار «زن، زندگی، آزادی» از میان ویرانه‌های تهران نمی‌گذرد. مردم ایران باید هم از رژیم فعلی و هم از سرنوشتی بدتر از لیبی و سوریه (که طرح نتانیاهو برای ایران است) رها شوند.

اقتصاد جنگ و پهپادها (تکنو-فئودالیسم)

یانیس واروفاکیس – در این جنگ، بازنده اصلی طبقه کارگر ایران و آمریکا هستند. قیمت بنزین و مواد غذایی برای مردم عادی بالا می‌رود، در حالی که الیگارشی‌ها ثروتمندتر می‌شوند.

نکته تعیین‌کننده دیگر، اقتصاد سیاسی پهپادها است. وقتی یک پهپاد ۵۰۰۰ دلاری، یک موشک پاتریوت ۱.۶ میلیون دلاری را مصرف می‌کند، موازنه قوا تغییر می‌کند. ما به سمت «جنگ دائمی» و هوش مصنوعی در میدان نبرد حرکت می‌کنیم؛ جایی که ماشین‌ها به صورت خودمختار تصمیم به کشتن می‌گیرند و انسان از زنجیره فرماندهی حذف می‌شود.

جمع‌بندی و مسئولیت شهروندی

یانیس واروفاکیس – من به عنوان یک «مارکسیست لیبرترین» و مخالف حکومت‌های دینی، هر دو طرف را نقد می‌کنم. اما وظیفه ما در غرب این است که جلوی دولت‌های خودمان را بگیریم. این سکوت ماست که به آن‌ها اجازه می‌دهد به نام ما و با مالیات ما، بمب بر سر دیگران بریزند. اولویت اصلی ما باید متوقف کردن ماشین جنگی خودمان باشد.

بیان دیدگاه