گذار از زیستِ انسانی به بقای اضطراری؛ تحلیل چندبعدی بحران کار و سرمایه

اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| ارزیابی تحلیلی مجموعه‌ خبرهای زیر نشان‌دهنده یک بحران فراگیر در زیست بوم اجتماعی و معیشتیاست. این خبرها در کنار هم تصویری از انسداد در گفتگوهای اجتماعی، فشار مضاعف اقتصادی بر لایه‌های مولد و گسترش فضای امنیتی در محیط‌های کاری و آموزشی را ترسیم می‌کنند.

  • فروپاشی قدرت خرید و شکست ساختارهای تعیین مزد – خبرهای مربوط به سبد معیشت، تورم دارو، و گرانی اینترنت، نشان‌دهنده یک سقوط آزاد معیشتی هستند. وقتی دستمزد تنها بیست و دو درصد از هزینه‌های حداقلی زندگی را پوشش می‌دهد، عملاً مفهوم دستمزد از کارکرد بازتولید نیروی کار خارج شده است. افزایش دویست و هشتاد درصدی هزینه‌ها در مقابل ثابت ماندن مزد، به معنای ورود طبقه کارگر به مرحله بقای اضطراری است. تأخیر در برگزاری جلسات شورای عالی کار و عدم نرخ‌گذاری سبد معیشت در آستانه سال نو، نشان‌دهنده نوعی وقت‌کشی سیستماتیک برای تحمیل حداقل‌های ممکن در آخرین لحظات است.
  • بحران امنیت شغلی و زوال تشکل‌های مستقل – اخبار مربوط به مهمانداران رجا، کارگران مخابرات، کارگران ساختمانی و قراردادهای موقت، بر بی ثبات سازی نیروی کار تمرکز دارند. استفاده از شرکت‌های واسطه ای و پیمانکاری در بخش‌های حیاتی مثل راه‌آهن و مخابرات، باعث ایجاد تبعیض نهادینه شده است. این سیستم، کارگران را به دو طبقه «خودیِ ستادی» و «غیرخودیِ اجرایی» تقسیم کرده است. کاهش مدت قراردادها به یک ماه، عملاً امکان هرگونه مطالبه‌گری صنفی را از بین برده است؛ چرا که اعتراض مساوی با عدم تمدید قرارداد در پایان ماه است. اینکه تشکل‌هایی مانند شوراهای اسلامی کار، خانه کارگر و … به جای دفاع از کارگر، بازوی دولت و کارفرما بوده‌اند، نشان‌دهنده بن‌بست در نمایندگی واقعی طبقه کارگر است.
  • تقابل ادبیات حق اعتراض و منطق تهدید – در اخبار دانشگاه و مخابرات، شاهد دو رویکرد متفاوت اما با هدف مشترک -کنترل اجتماعی- هستیم. در محیط کار، مدیریت مخابرات از ادبیات صریح تهدید، کمیته انضباطی و اخراج استفاده می‌کند تا هرگونه صدای صنفی را در نطفه خفه کند. در دانشگاه هم سخنگوی دولت با ادبیاتی نرم‌تر -پذیرش نمادین حق اعتراض- اما با ترسیم «خط قرمزهای صلب»، سعی در مدیریت هیجانات دارد. از سوی دیگر، نماینده مجلس با رویکردی تقلیل‌گرایانه، اعتراضات را ناشی از ضعف تربیت سیاسی می‌داند که نشان‌دهنده شکاف درک میان مسئولان و واقعیت‌های زیر پوست جامعه است.
  • تورم بخش خدمات و تهدید سلامت عمومی – افزایش پی‌درپی قیمت اینترنت نشان‌دهنده آن است که – دولت هزینه‌های توسعه یا کسری بودجه اپراتورها را مستقیماً از جیب مصرف‌کننده‌ای تأمین می‌کند که پیش‌تر با تورم دارو و مسکن تحت فشار بوده است. خبر توقف تولید دارو به دلیل تورم ارز آزاد، هشداردهنده‌ترین بخش این مجموعه است. این نشان می‌دهد که بحران اقتصادی از حوزه رفاه -اینترنت و سفر ریلی- عبور کرده و به حوزه جانِ شهروندان رسیده است.

این مجموعه خبرها نشان‌دهنده یک تنش همه جانبه است. از یک سو، هزینه‌های زندگی (مسکن، دارو، اینترنت) با سرعت برق‌آسا رشد می‌کنند و از سوی دیگر، مکانیسم‌های دفاعی جامعه (دستمزد عادلانه، امنیت شغلی، حق اعتراض و تشکل‌های مستقل) به شدت تضعیف یا مسدود شده‌اند. تداوم این وضعیت، منجر به افزایش بی‌ اعتمادی به ساختارهای رسمی، و جابجایی اعتراضات از محیط‌های صنفی به فضاهای عمومی و رادیکال خواهد شد.

سه شنبه پنجم اسفند هزار و چهارصد و چهار


  شمارش معکوس برای سال نو در غیاب عدد و رقم؛ سبد معیشت کارگران همچنان روی هواست

پنج دهه سرکوب مزدی، بی اعتمادی به تصویب مزد عادلانه در شورای عالی کار را به شدت گسترش داده است. علیرغم این شاهدیم که نشست سه‌جانبه شورایعالی کار با موضوع دستمزد، در هفته جاری برگزار نشده و مشخص هم نیست نشست بعدی چه زمانی قرار است برگزار شود. نشست کمیته مزد نیز در هفته جاری برگزار نشده است و با وجود اینکه امروز پنجم اسفند است، هنوز سبد معیشت خانوارهای کارگری محاسبه و نرخ‌گذاری نشده است.


  مهمانداران رجا زیر چرخ‌دنده‌های تبعیض و پیمانکاری 

مهمانداران شرکت راه آهن رجا از ادامه مشکلات خود خبر دادند. تبعیض، تفاوت و نابرابری از لحاظ دستمزد، حقوق و مزایا و پاداش بین کارگران پیمانکاری شرکت حمل و نقل ریلی رجا که به صورت مهماندار، سرمهماندار، آشپز و خدمات سیر در خطوط ریلی کشور مشغول کارند با همکاران ستادی، مشکلات خانوادگی و معیشتی زیادی برای کارگران این واحد به وجود آورده است. این کارگران که پانزده تا بیست سال سابقه کار دارند،  گفتند جدا از تبعیض، تفاوت و نابرابری از لحاظ دستمزد، حقوق و مزایا، از امنیت شغلی کافی هم برخوردار نیستند.


  دومین موج گرانی اینترنت در سال جاری؛ افزایش ۱۸ درصدی قیمت بسته‌ها از بامداد امروز

قیمت بسته‌های اینترنت موبایل اپراتورها هیجده درصد افزایش یافت. این افزایش قیمت از بامداد امروز اعمال شده و در ادامه ی رشد بیست درصدی تعرفه‌ها در آذر است. اپراتور اول تلفن همراه در نامه ای به سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد که بسته‌های اینترنت از امروز هیجده درصد افزایش قیمت خواهند داشت.


  هشدار سخنگوی دولت درباره عبور از مقدسات و پرچم در اعتراضات دانشگاهی

واکنش سخنگوی دولت در رابطه با تجمعات اعتراضی دانشجویان دانشگاه های کشور و هشدار به دانشجویان برای رعایت خطوط قرمز. دانشجویان در سه روز گذشته محوطه دانشگاه ها را به صحنه یادبود یاد کشته شده گان جنبش دیماه تبدیل کردند. در همین رابطه سخنگوی دولت با بیان این‌که معتقدیم دانشجو، عنصر فعال و جوانی است و طبیعتا حق اعتراض دارد، گفت: دانشجو زخمی را بر دل دارد و زخم‌هایی را دیده که می‌تواند او را عصبانی کند، اما باید درک کنیم که خط قرمزها را همه ما باید بفهمیم. وی هشدار داد مقدسات و پرچم دو نمونه از خط قرمزهایی هستند که باید مراقب آنها باشیم و در عین عصبانیت از آنها عبور نکنیم.


  سایه تهدید بر سر کارکنان مخابرات؛ از کمیته انضباطی تا لغو قرارداد

رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی کارگری مخابرات استان تهران گفت: در روزهای اخیر نامه‌هایی از سوی مدیرعامل شرکت مخابرات به مناطق مختلف ارسال شده ادبیات این نامه ها قابل پذیرش نیست. تهدید کارمندان به معرفی آنان به کمیته ی انضباطی، خاتمه قرارداد کارکنان و مذاکره با شرکت پیمانکاری و لغو قرارداد نیروها مواردی هستند که از سوی رئیس هئیت مدیره ادبیات غیرقابل پذیرش خوانده شده است.


کارگران ساختمانی؛ سازندگان شهر، محرومان از امنیت و بیمه

رئیس انجمن کارگران ساختمانی گرگان گفت: در حالی که کارگران ساختمانی ستون‌های اصلی ساخت و ساز هستند، خودشان زیر بار بی‌ثباتی شغلی، نبود بیمه و خطرات مرگبار کارگاه‌ها خم شده‌اند. علی اصغر دهسنگی با صحه گذاشتن بر اینکه امروزه کارگران ساختمانی همچنان با مجموعه‌ای از مشکلات ساختاری و مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ گفت: این مشکلات نه‌تنها امنیت شغلی و سلامت آنان را تهدید می‌کند، بلکه پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای نیز به همراه دارد. بسیاری از کارگران بدون قرارداد رسمی و با اتکا به توافق‌های شفاهی مشغول به کارند. این وضعیت باعث می‌شود که در صورت توقف پروژه یا اختلاف با پیمانکار، کارگر هیچ پشتوانه قانونی برای دریافت حقوق خود نداشته باشند.


  از ادعای ضعف تربیت سیاسی تا پیگیری وضعیت بازداشتی‌ها؛ سایه حوادث دی‌ماه بر کمیسیون آموزش

واکنش نماینده مجلس به برگزاری تجمع دانشجویان برای گرامیداشت یاد کسانی که در اعتراضات دیماه توسط نیروهای امنیتی به قتل رسیدند. یک عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، با اشاره به تجمعات اخیر در دانشگاه‌ها، مدعی شد ضعف در تربیت سیاسی دانش‌آموزان و دانشجویان عامل بروز سوءبرداشت‌ها شده است. وی گفت این کمیسیون برای بررسی حوادث دی‌ماه و وضعیت دانش‌آموزان بازداشتی، از وزیران وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دعوت کرده است.


شمارش معکوس برای توقف تولید دارو؛ هفتاد درصد هزینه‌ها در تورم ارز آزاد

عضو هئیت مدیره انجن داروسازان با علام اینکه برخی داروهای عمومی هم دچار کسری شده اند، می گوید حتی در صورت تخصیص ارز ترجیحی، حدود سی درصد هزینه تولید مربوط به ماده اولیه است و هفتاد درصد دیگر شامل مواد جانبی، بسته‌بندی و سایر فرآیندهای تولید می‌شود که تابع ارز آزاد هستند. بنابراین هزینه تولید دارو به‌شدت افزایش یافته و اصلاح قیمت‌ها برای بقای صنعت اجتناب‌ناپذیر است. در غیر این صورت، کارخانجات توان ادامه تولید را از دست خواهند داد.


از سبد ۲۳ میلیونی تا هزینه‌ ۶۵ میلیونی؛ سالِ «اعجاب‌انگیز» تورم برای سفره کارگران

 در پایان دی‌ماه، هزینه‌های ساده یک خانواده سه ممیز سه نفره، چیزی حدود شصت و پنج میلیون تومان است. نرخ سبد تعیین شده در اسفند سال قبل در شورایعالی کار،  کمی بیش از بیست و سه میلیون تومان بود و در نتیجه در طول ده ماه منتهی به پایان دی‌ماه امسال، هزینه های زندگی خانواده‌ها حدود چهل و دو میلیون تومان و برابر با دویست و تقریبا هشتاد درصد افزایش یافته است، یک افزایش بی‌سابقه و اعجاب‌انگیز! دستمزد حداقلی کارگران فقط بیست و دو درصد از هزینه‌های حداقلی زندگی را پوشش می‌دهد.


کارگران در بن‌بست قراردادهای موقت؛ بازوی دولت علیه تشکل‌های مستقل

عضو هیئت‌مدیره کانون شوراهای اسلامی کار استان تهران هم به عدم امنیت شغلی کارگران صحه گذاشت. به گفته ی  وی امروز اکثر کارگران کشور قرارداد موقت دارند. قبلاً قراردادها عمدتاً یک‌ساله بود، اما الان در بسیاری از کارگاه‌ها قراردادهای سه‌ماهه بسته می‌شود و حتی در برخی موارد می‌شنویم که قراردادها ماهانه است. در پنج دهه ی گذشته شوراهای اسلامی کار بازوی کارفرما و دولت برای مقابله با ایجاد تشکل مستقل از سوی کارگران بوده اند.


بیان دیدگاه