وقتی «درمان» جرم می‌شود و «شرافت» بهای سنگین دارد!

بهمن زرین ||| گزارش‌های اخیر از وضعیت ایران در بهمن ۱۴۰۴، تصویری هولناک از فروپاشی معیارهای اخلاقی و حقوقی در ساختار حکمرانی است. نقد اساسی این نوشته ی کوتاه، نه بر ابعاد فیزیکی سرکوب، بلکه بر هدف قرار دادن عامدانه «تخصص» و «انسانیت» است. وقتی دانشجوی پزشکی (مانند سعید جوانبخت) یا کادر درمان به جرم وفاداری به سوگند پزشکی و درمان مجروح، راهی بازداشتگاه می‌شوند، در واقع لایه‌های زیرین امنیت ملی و سرمایه‌های انسانی کشور است که مورد اصابت قرار می‌گیرد.

بیانیه نظام پزشکی در کنار تداوم تحصن دانشجویان علوم پزشکی شیراز، نشان‌دهنده آن است که بدنه تخصصی کشور دیگر نمی‌تواند در برابر هجمه به امنیت جانی و شغلی خود سکوت کند. کشته شدن ۱۶۳ کودک و نوجوان طبق آمار شورای هماهنگی فرهنگیان، زخمی است که با هیچ توجیه سیاسی التیام نمی‌یابد؛ بلکه بازتاب‌دهنده خشونتی عریان است که حتی حریم دانشگاه و مدرسه را نیز به رسمیت نمی‌شناسد.

در این میان، روایت توماج صالحی از «سندروم گناه بازمانده»، نمادی از وجدان بیدار جامعه‌ای است که در آن، شرافت به بهای جان و زندان تمام می‌شود. بازداشت‌های بی‌رویه دانشجویانی چون آیدا کوشکی و سروش ضحاکان، تنها با هدف فلج کردن موتور فکری جامعه صورت می‌گیرد. اما تاریخ نشان داده است که وقتی دولتی به جای تأمین امنیت، «درمانگر» و «آموزگار» خود را به بند می‌کشد، پیش از هر چیز، مشروعیت اخلاقی خود را به مسلخ برده است.


شورای عالی نظام پزشکی کشور در پی اعتراضات اخیر در ایران، با صدور بیانیه‌ای خواستار تأمین امنیت جانی، روانی و شغلی کادر سلامت شد و بر ضرورت حمایت از جامعه پزشکی و مراکز درمانی تأکید کرد.


دانشجویان علوم‌ پزشکی شیراز در سومین روز متوالی با وجود جو امنیتی شدید و برخوردهای حراست، بار دیگر دست به تحصن زدند و شعارهای اعتراضی سر دادند. دانشجویان به حمایت از کشته‌شدگان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ و پزشکانی که در این مدت به دلیل درمان مجروحان بازداشت شدند، شعار دادند. گفته می‌شود با وجود تهدیدهای بسیار، تعداد دانشجویان بیشتر از دو روز گذشته بوده است.


توماج صالحی، خواننده رپ انتقادی، با انتشار تصویری از بدن ساچمه‌خورده‌اش، متنی تأمل‌برانگیز درباره تجربه شخصی خود از خشونت حکومتی، احساس عذاب وجدان بازماندگان و مفهوم شرافت منتشر کرد. او در این یادداشت نوشت: اگه انتخاب داشتم همه‌ی گلوله‌های جنگی رو انتخاب می‌کردم تا هم‌وطنام آسیبی نبینن. حدود یک ماه گذشت تا بگذرم از عذاب وجدان این که چرا من گلوله جنگی نخوردم؟ توماج صالحی در ادامه افزود: حسی که فکر می‌کنم همه‌ی ما تجربه‌ش کردیم، اما عذاب وجدان رو قاتلین باید داشته باشند. این هنرمند معترض در بخش پایانی متن خود نوشت: پایان یک زندگی زمانی‌ست که شرافتش فروخته شود؛ مردمی که به خون کشیده شدند آزادی‌خواهانی که جانشان غصب شد، اما شرافتشان را حفظ کردند، پس هنوز زنده‌اند. این یک تروما معروف به «سندروم گناه بازمانده» است.


شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران می‌گوید شمار کودکان و نوجوانانی که در جریان اعتراض‌های دی‌ماه کشته شدند به ۱۶۳ نفر رسید. این شورا از خانواده قربانیان و افراد بازداشت‌شده خواسته است تا برای مستندسازی رویدادهای دی ماه روایت‌های خود را ارسال کنند.


دانیال صالحی، ۲۴ ساله و اهل ایذه، دانشجوی انصرافی، در روز ۱۸ دی‌ماه در این شهر با ضرب‌وشتم بازداشت شده است.


محمدهادی مهیمنی، دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، حدود ده روز پیش توسط نیروهای حکومتی بازداشت شده و در طول بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته است. وی همچنان در زندان گرگان محبوس بوده است.


سعید جوانبخت، دانشجوی اینترن پزشکی علوم‌ پزشکی شیراز در اعتراضات دی‌ماه به علت کمک به مجروحان بازداشت شد و همچنان در زندان به سر می‌برد.


علی نجف‌زاده دانشجوی ارشد بیوفیزیک دانشگاه آزاد مشهد، در جریان اعتراضات دی ماه سال جاری به دست نیروهای سرکوب به قتل رسید.


در ادامه بازداشت گسترده دانشجویان دانشگاه تبریز، سروش ضحاکان، دانشجوی کارشناسی اقتصاد این دانشگاه، در روز ۲۸ دی ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده است. تا لحظه انتشار این خبر، اطلاعی از نهاد بازداشت‌ کننده و وضعیت فعلی او در دسترس نیست.


ایلیا کلنگیر، دانشجوی رشته دبیری تربیت‌بدنی دانشگاه فرهنگیان اراک، در جریان سرکوب اعتراضات دیماه سال جاری بازداشت شده است.


آیدا کوشکی، دانشجو و معلم زبان انگلیسی ۲۳ ساله‌‌ی اهل اسلام‌آباد غرب، روز یک‌شنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ توسط نیروهای حکومتی بازداشت شده و هیچ اطلاعی از سرنوشت وی در دسترس نیست.


بیان دیدگاه