دخالت‌های بی‌موقع و هزینه‌ای که مردم می‌پردازند

اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| پس از فراخوان بی‌موقع رضا پهلوی که بنابر شواهد و گزارش‌های متعدد، به سرکوبی خونین و به کام مرگ رفتن هزاران شهروند معترض انجامید، اکنون این نگرانی جدی وجود دارد که دخالت خارجی -این‌بار از سوی ایالات متحده و شخص دونالد ترامپ- فضای سیاسی و اجتماعی ایران را بیش از پیش به سمت انسداد و امنیتی‌شدن سوق دهد.

پیش از آن فراخوان، مردم ایران در شهرهای مختلف با آهنگ و منطق درونی خود در حال اعتراض بودند. اعتراضات، هرچند پرهزینه، اما برآمده از مطالبات اجتماعی و اقتصادی و مبتنی بر شبکه‌های محلی بود. با اعلام فراخوانی از بیرون، حکومت بهانه‌ای طلایی برای تشدید سرکوب یافت. در پی آن، طی دو روز متوالی، شاهد کشتاری گسترده بودیم که به گفته برخی گزارش‌های منابع خبری، در روزهای پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، حدود ۱۲ هزار نفر در خیابان‌های شهرهای مختلف کشور جان خود را از دست دادند.

چنین سطحی از خشونت دولتی در یک بازه زمانی کوتاه، در تاریخ معاصر ایران کم‌سابقه و از منظر انسانی فاجعه‌بار است.

پس از این کشتار، عملاً نوعی حکومت نظامی اعلام‌نشده در سراسر کشور برقرار شد؛ فضایی که در آن اعتراضات فروکش کرد، نه از سر رضایت یا پایان مطالبات، بلکه به دلیل ترس، سرکوب گسترده و حضور همه‌جانبه نیروهای امنیتی. این وضعیت نشان می‌دهد که چگونه یک مداخله یا فراخوان نابهنگام می‌تواند مسیر یک جنبش مردمی را به بن‌بست بکشاند.

اکنون، در روزهای اخیر، شرایط بار دیگر نگران‌کننده شده است. دونالد ترامپ با انتشار پیامی خطاب به مردم ایران اعلام کرده است: «کمک در راه است. عظمت را به ایران بازگردانیم.» هم‌زمان، تحرکات نظامی و سیاسی میان ایران و آمریکا این گمانه را تقویت کرده که در ۲۴ ساعت آینده احتمال درگیری مستقیم وجود دارد.

در همین راستا، دستور تخلیه برخی پایگاه‌های آمریکا در منطقه صادر شده است. به گفته سه دیپلمات که با خبرگزاری رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، به بخشی از کارکنان نظامی توصیه شده است که تا عصر چهارشنبه پایگاه هوایی العدید در قطر را ترک کنند. پایگاه العدید، بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه است و حدود ۱۰ هزار سرباز در آن مستقر هستند. این پایگاه پیش‌تر نیز در جریان جنگ ۱۲روزه، هدف حمله موشکی جمهوری اسلامی قرار گرفته بود. همچنین پیش از حملات هوایی آمریکا در ماه ژوئن، جابه‌جایی‌هایی در دیگر پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه انجام شده بود که نشان می‌دهد چنین اقداماتی می‌تواند مقدمه‌ای برای تشدید تنش باشد.

مسئله اصلی اما این است که هرگونه حمله نظامی آمریکا به ایران، حتی اگر محدود یا کوتاه‌مدت باشد، پیامدهایی مستقیم و ویرانگر برای جامعه مدنی ایران خواهد داشت. تجربه نشان داده است که در شرایط تهدید خارجی:

فضای عمومی و سیاسی به‌طور کامل امنیتی می‌شود،

هر نوع اعتراض یا مطالبه‌گری با برچسب «همکاری با دشمن» سرکوب می‌گردد،

و هزینه مبارزه را نه حکومت، بلکه مردم عادی، فعالان مدنی، کارگران، دانشجویان و زنان می‌پردازند.

به بیان دیگر، دخالت نظامی خارجی نه‌تنها کمکی به مبارزات مردم ایران نمی‌کند، بلکه عملاً به تقویت نیروهای سرکوبگر و بسته‌تر شدن فضا می‌انجامد. چنین سناریویی، فارغ از شعارها و ادعاهایش، در نهایت به زیان جنبش‌های مردمی و به سود اقتدارگرایی تمام می‌شود.

چهارشنبه بیست و چهارم دیماه هزار و چهارصد و چهار

بیان دیدگاه