آزادی بیان در هفته‌ای که گذشت (۲۹ آذر تا ۵ دی ۱۴۰۴)

بند اول منشور کانون نویسندگان ایران: آزادی اندیشه و بیان و نشر در همه‌ی عرصه‌های حیات فردی و اجتماعی بی‌هیچ حصر و استثنا حقِ همگان است. این حق در انحصار هیچ فرد، گروه یا نهادی نیست و هیچ‌کس را نمی‌توان از آن محروم کرد.

شنبه ۲۹ آذر

ــ کانون نویسندگان ایران از برگزاری جلسه‌ی دادگاه تجدیدنظر فرامرز سه‌دهی (شاعر و عضو کانون نویسندگان ایران) در ۲۵ آذرماه در شعبه‌ی ۱۴ دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان خبر داد. در این جلسه، ضمن رد اعتراض، حکم «یک سال حبس تعزیری» فرامرز سه‌د‌هی به اتهام «توهین به مقدسات از طریق پیام‌رسان‌های اینستاگرام و تلگرام» عیناً تایید شد.‌ او پیش‌تر (۴ آبان‌ماه) به همراه وکیل خود، فرشته تابانیان، در جلسه‌ی دادگاه (شعبه‌ی ۱۰۴ کیفری ۲ شهرستان بهبهان) حاضر شد و ضمن ردِ اتهامِ «اهانت به مقدسات»، آزار و فشارهای واردشده بر خود را شرح داد و از جمله به پرونده‌سازی و نقضِ قانون، بازجویی‌های مکرر، تفتیش خانه، ضبط کتاب‌ها و تلفن همراه اشاره کرد. دادگاه بدوی سه روز پس از این جلسه، در تاریخ ۷ آبان ماه، حکم یک سال حبس فرامرز سه‌دهی را صادر کرد.

ــ فدراسیون بین‌‌المللی روزنامه‌نگاران نام سه روزنامه‌نگاری را که هم‌اکنون در ایران زندانی‌اند بدین شرح منتشر کرد: رضا ولی‌زاده ( خبرنگار پیشین رادیو فردا)، مصطفی نعمتی ( روزنامه‌نگار اهل آبدانان) و عالیه مطلب‌زاده (عکاس خبری).

ــ بیش از هزار تن از فعالان سیاسی و اجتماعی و فرهنگی با انتشار بیانیه‌ای مشترک بازداشت‌های صورت‌گرفته در جریان مراسم هفتم خسرو علیکردی در مشهد را محکوم کردند و خواستار آزادی فوری و بی‌قیدوشرط تمامی بازداشت‌شدگان شدند.

ــ حسین امانی نادارلی (فعال ترک آذربایجانی) که از ۱۲ آذر در بازداشت بود با تودیع وثیقه تا زمان محاکمه از زندان تبریز آزاد شد. هم‌زمان سالار طاهرافشار، دیگر فعال ترک محبوس در زندان اوین، به اتهام تازه‌ی «تبلیغ علیه نظام» در دادگاه انقلاب تهران به یک سال حبس محکوم شد.

ــ کمیته انضباطی فدراسیون ووشوی جمهوری اسلامی چهار ورزشکار و داور این رشته (شهربانو منصوریان، سهیلا منصوریان، توحید اسدیان و لیلا دهقان) را به اتهام‌هایی چون «نشر اکاذیب»* «تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی» و «توهین به مقامات» به محرومیت از فعالیت ورزشی و جریمه‌های نقدی محکوم کرده است.

ــ سهیلا مطاعی، فعال کُرد حوزه حقوق زنان، در ارتباط با پرونده‌‌ی بازداشت پس از مراسم روز جهانی زن (۸ مارس) ۱۴۰۳ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» و «نشر مطالب در رسانه‌های خارج از ایران» به شش ماه حبس تعزیری و سه سال حبس تعلیقی محکوم شد.

ــ حکم اعدام محراب (مهران) عبداله‌زاده، زندانی سیاسی محبوس در زندان ارومیه، در شعبه ۹ دیوان‌عالی کشور تایید شد.

ــ قوه قضاییه‌ی جمهوری اسلامی از اجرای حکم اعدام عقیل کشاورز (دانشجوی دانشگاه شاهرود) به اتهام جاسوسی در زندان ارومیه خبر داد.

یکشنبه ۳۰ آذر

ــ صادق منصوری (خطاط و خوش‌نویس) در ارتباط با مراسم هفتم خسرو علیکردی در مشهد بازداشت شد.

ــ سه فعال مدنی ترک (امین تقی‌زاده، صمد حیدری و رضا سلیمی) در شعبه دوم دادگاه انقلاب تبریز هر یک به ۳ سال و ۷ ماه حبس به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی/خارجی» و ۸ ماه حبس به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محکوم شدند.

ــ حسین نعمتی، از متهمان پرونده‌ی « شهرک اکباتان» با تودیع وثیقه‌ی ۵۰ میلیارد تومانی تا زمان محاکمه از زندان قزل‌حصار کرج آزاد شد.

ــ کانون صنفی معلمان اسلامشهر با انتشار بیانیه‌ای اعمال فشارهای غیرقانونی بر مسعود فرهیخته (معلم و فعال صنفی معلمان) را محکوم کرد. در این بیانیه از بازداشت و تداوم حبس آقای فرهیخته، طرح اتهامات علیه او، تحمیل وثیقه‌های سنگین و عدم برگزاری دادگاه‌ علنی و عادلانه انتقاد شده است.

ــ آیدا نجف‌‌لو، نوکیش مسیحی، با تودیع وثیقه‌ی ۱۰ میلیارد تومانی تا زمان محاکمه از زندان اوبن آزاد شد.

دوشنبه ۱ دی

ــ محمد زنگنه، از بازداشت شدگان مراسم هفتم خسرو علیکردی، با وثیقه‌ی ۵ میلیاردی آزاد شد. به گزارش خبرگزاری‌ها، از او خواسته‌اند که پنجشنبه ۴ دی‌ماه به اداره‌ی ارشاد اسلامی شهر مشهد مراجعه کند.

ــ اجرای حکم اعدام محمدجواد وفایی (مربی بوکس و زندانی سیاسی) که به اتهام «افساد فی‌الارض از طریق تخریب عمدی» در دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شده بود متوقف شد.

سه‌شنبه ۲ دی

ــ صدمین هفته کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» با اعتصاب غذای زندانیان سیاسی و انتشار بیانیه‌ای اعتراضی در ۵۵ زندان کشور برگزار شد؛ هم‌چنین بند زنان زندان یزد نیز پیوستن خود به این کارزار را اعلام کرد.

بیانیه‌ی این هفته که با تبریک شب یلدا آغاز می‌شود، با تأکید بر تداوم کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» تا لغو حکم اعدام، این کارزار را نتیجه‌ی شجاعت زندانیان و خانواده‌های آنان و نماد «صد هفته مقاومت» در برابر اعدام، سرکوب و نظام زندان توصیف می‌کند. کارزاری که صد هفته در برابر «ماشین کشتار، طناب دار و شقاوت سیستماتیک» ایستاده است. در ادامه‌ی این بیانیه آمده که آمار اعدام‌ها در ایران در آذرماه دست‌کم ۳۵۷ مورد گزارش شده و شمار اعدام‌ها از ابتدای سال ۲۰۲۵ میلادی از مرز دو هزار نفر گذشته است. کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» اعدام‌های گسترده را ابزاری برای ارعاب و خاموش‌کردن اعتراضات اجتماعی ارزیابی کرده و تأکید می‌کند که این سیاست نه‌تنها بحران‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را حل نکرده بلکه نشانه وضعیت بحرانی حکومت است.

ــ به گزارش خبرگزاری‌ها، شیوع بیماری پوستی در بند سیاسی زندان لاکان رشت در کنار شرایط نامناسب بهداشتی، کمبود آب، نبود تهویه، محدودیت در دسترسی به هواخوری و فقدان رسیدگی پزشکی موثر، سبب ابتلای شماری از زندانیان به بیماری پوستی گال شده است.

ــ بیش از ۴۰۰ تن از زنان کنش‌گر از جمله چهار برنده‌ی جایزه نوبل و چندین چهره‌ی سیاسی، هم‌زمان با گروهی متشکل از هشت کارشناس مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد، با انتشار بیانیه‌های جداگانه جمهوری اسلامی خواستند که زهرا شهباز طبری (زندانی سیاسی ۶۷ ساله) را که به دلیل در دست گرفتن پلاکاردی با شعار «زن، زندگی، آزادی» و یک پیام صوتی منتشرنشده به «بغی» متهم شده است و در معرض خطر اعدام قرار دارد، فورا آزاد کند.

ــ ابراهیم آسمانی، فعال مدنی ترک، که از ۱۲ آذر در بازداشت به سر می‌برد به زندان تبریز منتقل شد.

ــ نیره ارجنه ( نوکیش مسیحی ساکن گرمسار) برای اجرای احکام صادرشده به زندان سمنان منتقل شد. او در دادگاه انقلاب گرمسار به پنج سال حبس تعزیری، ۱۶۵ میلیون تومان جزای نقدی، دو سال اقامت اجباری در کوه‌بنان استان کرمان و دو سال ممنوعیت خروج از کشور به اتهام «تبلیغ مخل و آموزش‌های انحرافی مغایر با شرع اسلام» و ۵ سال حبس تعزیری و پرداخت نزدیک به ۶۰ میلیون تومان جریمه به اتهام «تأمین و حمایت مالی گروه‌های مرتبط با مسیحیت صهیونیستی با پرداخت هدایای دینی به ارزش ۱۱ میلیون تومان» محکوم شده است.

چهارشنبه ۳ دی

ــ در گزارش سالانه‌ی پروژه‌ی «آزادی اینترنت» (Freedom on the Net) وابسته به «خانه‌ی آزادی» (Freedom House)، که وضعیت اینترنت را در ۷۲ کشور از ژوئن ۲۰۲۴ تا مه ۲۰۲۵ بررسی کرده است، ایران با امتیاز کلی ۱۳ از ۱۰۰ هم‌چنان در سطح «غیرآزاد» قرار دارد.

ــ محسن پریش (زندانی سیاسی محبوس در زندان مرکزی کرج) در دادگاه انقلاب کرج به اتهام «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به رهبر» مجموعاً به ۳ سال حبس و مجازات‌های تکمیلی، ۲ سال منع خروج از کشور، ۲ سال منع عضویت در گروه‌ها و دستجات اجتماعی و ۲ سال محرومیت و انفصال از کلیه‌ی مشاغل و خدمات دولتی و عمومی محکوم شد.

پنجشنبه ۴ دی

ــ در پی بازداشت نرگس محمدی در مراسم هفتم خسرو علیکردی، آریل دورفمان (نویسنده و کنش‌گر حقوق بشر) با انتشار پیامی با او و دیگر فعالان حقوق بشر ایرانی که هم‌زمان در مشهد بازداشت شدند، ابراز همبستگی کرد.

ــ نیروهای امنیتی در پی یورش به منزل سپیده قلیان در دزفول، ضمن بازرسی تمامی بخش‌های منزل، وسایل دیجیتال متعلق به سپیده قلیان و دیگر اعضای خانواده را توقیف کردند. مهدی قلیان، برادر سپیده قلیان، نیز بازداشت و پس از ساعاتی آزاد شد.

ــ کمال جعفری یزدی، فعال مدنی و از امضاکنندگان «بیانیه ۱۴ امضایی برای استعفای رهبر جمهوری اسلامی»، در دادگاه انقلاب مشهد در مجموع به ۱۸ سال حبس محکوم شده است. از این محکومیت ۱۰ سال به‌عنوان اشد مجازات قابلیت اجرا دارد. بنا بر گزارش‌‌ها، او به دلیل درگذشت وکیل خود (خسرو علیکردی) و ناتوانی مالی برای پرداخت «به وکلایی که دستگاه قضایی معرفی می‌کند» قصد دارد رأی صادره را بپذیرد.

ــ چیاکو رضایی، ورزشکار هنرهای رزمی، پس از ۱۱۰ روز بازداشت در انفرادی با تودیع وثیقه‌ی یک میلیارد تومانی تا زمان محاکمه از بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج آزاد شد.

ــ کوکب بداغی، عضو کانون صنفی معلمان خوزستان، به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به دادگاه انقلاب شهرستان ایذه احضار شد.

ــ حمید قره‌حسنلو، پزشک زندانی و از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، در اعتراض به عدم انتقال به بند زندانیان سیاسی و اجرای اصل تفکیک جرائم، محرومیت طولانی‌مدت از نور و گرمای آفتاب و بی‌توجهی مسئولان زندان به مطالباتش اعتصاب غذا کرد.

ــ دختر عالیه مطلب‌زاده‌ (عکاس و خبرنگاری که در مراسم یادبود خسرو علیکردی بازداشت شد) اعلام کرد که مادرش پس از مدت‌ها بی‌خبری در یک تماس کوتاه وضعیت خود را گزارش کرده است.

جمعه ۵ دی

ــ بنا بر گزارش‌ها، عباس واحدیان شاهرودی (نویسنده و فعال مدنی محبوس در زندان وکیل‌آباد مشهد) به‌رغم شرایط نامناسب جسمی از جمله وجود یک توده در ناحیه سینه‌‌اش هم‌چنان از درمان مفید و مناسب محروم مانده است.

بیان دیدگاه