نارضایتی سراسری، سازمان یابی نقطه ای: نگاهی تحلیلی به اعتراضات کارگری هفته اخیر

اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| مجموعه اعتراضات کارگران و لایه های متحد و هم سرنوشت با کارگران در هفته گذشته پنج ویژگی برجسته را بازتاب می دهند.

اول این‌که کانون‌های اصلی اعتراض همچنان همان بخش‌هایی هستند که فشار معیشتی و فرسایش شغلی در آن‌ها شدیدتر است: پرستاران و کادر درمان، کارکنان نفت و صنایع وابسته، کارگران صنعت و معدن، و در کنار آن‌ها بازنشستگان.

دوم، پراکندگی جغرافیایی بالاست؛ یعنی اعتراض صرفاً به یک شهر یا یک صنعت محدود نیست. از اهواز و شوش تا تهران، اصفهان، کرمانشاه، سنندج و شهرهای متعدد دیگر، الگوی تکرارشونده‌ای از اعتراض‌های محلی اما پرتعداد دیده می‌شود. همین پراکندگی، هم نقطه قوت است — چون عمق نارضایتی را نشان می‌دهد— و هم نقطه ضعف، چون حرکت جمعیِ هماهنگ را دشوار می‌کند.

سوم، در میان همه گروه‌ها، بازنشستگان -به‌ویژه بازنشستگان مخابرات، تأمین اجتماعی و فولاد- وزن ویژه‌ای دارند: هم از نظر تداوم، هم از نظر گستره شهری. در کنار آن، کارکنان نفت فلات قاره نیز نشانه‌هایی از هماهنگی بیشتر در نقاط مختلف کاری نشان می‌دهند. این دو بخش، بیش از دیگران ظرفیت شکل‌دادن به شبکه‌های ارتباطی و هم‌افزایی را بازتاب داده اند. در این دو بخش همزمانی های سازمان یافته اعتراضی، الگوهای روشن و امیدبخشی برای هم افزایی از طریق سازمان یابی شبکه ای پدید آورده است.

چهارم، بخش بزرگی از اعتراضات به «وعده‌های اجرا نشده»، «امنیت شغلی» و «مسأله مزد و معوقات» برمی‌گردد. و این دقیقاً همان نقطه‌ای است که با نزدیک شدن بحث تعیین حداقل دستمزد در شرایط تورمی شدید، می‌تواند به میدان تازه‌ای از کشمکش طبقاتی تبدیل شود: میدان دفاع از سطح معاش.

پنجم و در نهایت، هرچند وجه صنفی هنوز پررنگ است، اما در برخی تجمعات -به‌خصوص در نقاطی که تداوم و هماهنگی بیشتر است- مطالبات عمومی‌تر هم شنیده می‌شود. بویژه اکنون همزمانی های سازمان یافته اعتراضی در میان بازنشستگان حلقه اصلی عبور از مطالبات صنفی به مطالبات عمومی تر در اردوی کار است: از لغو اعدام، تا آزادی فعالین کارگری، دست گذاشتن بر ریشه های تورم، اعتراض به فساد ساختاری و سیاست های شوک تراپی. مخاطبین این شعارها هم ارکان حاکمیت و هر دو جناح آن هستند.


مرور فشرده خبرهای کارگری در هفته اخیر

بازنشستگان، پرستاران، نفت و گاز، و همچنین بخش صنعت و معدن، محورهای اصلی اعتراضات کارگری هفته اخیر بوده‌اند. در کنار آن‌ها، اعتراضاتی در خدمات شهری، اصناف و فضای دانشگاهی و اجتماعی هم گزارش شده است.

در محور بازنشستگان، تجمعات در چندین شهر برگزار شد. بازنشستگان تأمین اجتماعی و کشوری در شهرهایی مثل شوش، اهواز، تهران و کرمانشاه دیده شدند. بازنشستگان فولاد در اصفهان تجمع داشتند. و بازنشستگان مخابرات در طیف گسترده‌ای از شهرها—از اهواز و سنندج و کرمانشاه تا شیراز، تبریز، تهران، ارومیه، اصفهان، مشهد، رشت و چند شهر دیگر—به صحنه آمدند.

در محور پرستاران و کادر درمان، تجمعات در سنندج و گرگان گزارش شد. در مینودشت، کادر درمان بیمارستان فاطمه‌الزهرا تجمع داشت. و در اهواز، پرسنل دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور نیز اعتراض کردند.

در محور نفت و گاز، کارکنان شرکت نفت فلات قاره در نقاط مختلف کاری تجمع کردند؛ از لاوان تا خارک و سکوی فروزان. تکرار اعتراض در چند منطقه کاری، نشانه‌ای از هماهنگی بیشتر در این بخش است.

در محور صنعت و معدن، کارگران فولاد آلیاژی پاسارگاد در کوار و کارگران فولاد سیادن ابهر تجمع داشتند. کارگران معدن طلای زرشوران تکاب نیز اعتراض کردند. کارگران کارخانه چدن خوسف و کارگران اخراجی ترانسفورماتورسازی کوشکن زنجان هم در میان معترضان بودند. در شوش، کارگران کشت‌وصنعت میان‌آب تجمع داشتند و بخشی از اعتراضات حالت تداومی داشته است.

در حوزه خدمات شهری و اصناف، کارگران خدماتی شهرداری کرمانشاه و نانوایان اهواز تجمع کردند. و در محور دانشگاهی و اجتماعی، دانشجویان کوی دانشگاه و خوابگاه دانشگاه تهران تجمع داشتند؛ همچنین درمانگران حوزه درمان اعتیاد، معترضان به قوانین مهریه، و خانواده‌های زندانیان سیاسی محکوم به اعدام اقدام اعتراضی انجام دادند.

یکشنبه سی ام آذرماه هزار و چهارصد و چهار

بن‌بست گرانی: دو روی یک سکه‌ی غارت!

افزایش سرکوب در ایران: نمایش قدرت یا اعتراف به ضعف؟

بیان دیدگاه