محسنی اژهای: دوباره دستوراتی برای برخورد با «بیحجابی» و «نیمهبرهنگی» صادر کردیم
رئیس قوه قضاییه میگوید «مجددا دستوراتی را در راستای مقابله قانونی و قاطعانه» با آنچه «جریانات سازمانیافتهی مروّج ناهنجاریهای اجتماعی و مظاهر آن از جمله بیحجابی و نیمهبرهنگی» خوانده صادر کرده است.
او امروز (دوشنبه ۲۶ آبان) در نشست شورای عالی قوه قضاییه، از دستورات تازهای در برخورد با زنان خبر داد و گفت: در این مسیر، همکاری میان دادستانیها، دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی افزایش یافته است.
مرکز رسانه قوه قضاییه هم هشدار داده که «برهنگی و بیحجابی» اکنون به شکلی ویژه در دستور کار قوه قضاییه و ضابطان قضایی قرار دارد و کسانی که مراسم یا ایونتهایی خلاف قانون یا شرع برگزار میکنند، بدون مماشات تحت تعقیب قضایی قرار خواهند گرفت.
در پاسخ به اژه ای باید گفت محور نخست: زنان به عقب برنمیگردند
این نوع دستورها معمولاً با این پیشفرض صادر میشود که بازگشتپذیری اجتماعی ممکن است؛ اما تحولات چند سال اخیر نشان داده که:
حجاب اجباری از یک «قانون» به یک مسئلهٔ هویتی، سیاسی و نسلی تبدیل شده است.
فاصلهٔ عمیقی میان سبک زندگی زنان—بهویژه نسل جوان—و سیاستهای رسمی ایجاد شده و این فاصله با دستورهای امنیتی پرشدنی نیست.
تجربهٔ تاریخی هم ثابت کرده که کنترل اجباری بر بدن و انتخاب زنان در بلندمدت پایدار نمیماند
بنابراین، نقد اصلی به این نوع رویکردها این است که بر توهمِ امکانِ بازگرداندن وضعیت اجتماعی به گذشته بنا شده است؛ در حالی که تغییرات واقعی جامعه دیگر در اختیار بخشنامهها نیست.
اما یک نکته در مورد تمرکز یکوجهی جنبش زنان بر موضوع بیحجابی
اگر جنبش زنان فقط روی حجاب اجباری متمرکز شود:
حاکمیت میتواند با جابهجایی میدان درگیری، دیگر حوزههای مطالبهمحور زنان (حق اشتغال، برابری حقوقی، رفع خشونت نهادینه، حقوق خانواده، برابری در قانون، مشارکت سیاسی و…) را نادیده بگیرد.
تمرکز صرف بر یک موضوع، امکان بازپسگیری دستاوردها در سایر حوزهها را برای ساختار قدرت فراهم میکند (مثلاً تشدید محدودیتهای قانونی، محدودیتهای شغلی، یا کنترل اجتماعی در حوزههای غیراز پوشش).
جنبش از گسترهٔ وسیع مطالبات برابریطلبانه غافل می شود .
به همین دلیل جنبش زنان برای پایداری باید چندسطحی، چندمحوری و فراگیر باقی بماند.
محور سوم: راهبردهای بقا و پیشگیری از تعرض ساختاری به دستاوردهای جنبش
نگاه حاکمیت در این خبر، نگاه «مقابلهای» است؛ یعنی هرجا مقاومت اجتماعی دیده میشود، تشدید ابزارهای کنترلی مطرح میگردد.
اگر جنبش زنان ساختارمند، شبکهای و چندحوزهای عمل نکند، هر بار قدرت میتواند بر یک محورِ خاص (مثلاً پوشش) تمرکز و از همین مسیر، عرصهٔ دیگرِ پیشروی زنان را محدود کند.
بیان دیدگاه