سازمان حفاظت از محیط زیست؛ عاری از اراده، خالی از امکانات!

بهمن زرِین ||| سازمان حفاظت از محیط زیست تحت حاکمیت جمهوری اسلامی نه از استقلال عمل برخوردار است، و نه امکانات مالیِ سازمان، این اجازه را به این مجموعه می دهد که بتواند با دخالت گریِ مستقل و موثر، وظایف تعریف شده اش را اجرائی کند.

استفاده از نیروی کار ارزان و رایگان سربازان و زندانیان دردستور کار سازمان حفاظت از محیط زیست قرار گرفته است. در خرم اباد لرستان زندانیان جرایم سبک در طبیعت بکار گرفته می شوند. چنین سوء استفاده ای از درمانده گان و ناگزیران در جمهوری اسلامی مسبوق به سابقه است. بکارگیری مستمری بگیران با حقوقی بسیار ناچیز در مشاغل طرف قرارداد با کمیته ی امداد، استفاده ی تقریبا رایگان از نیروی کار زنان سرپرست خانواده در مراکز اقتصادی وابسته به آستان قدس رضوی، بکار گیری نیروی مفت و مجانی کودکان و نوجوانان تحت حمایت سازمان بهزیستی در مشاغل تحت قرارداد بهزیستی از جمله ی این موارد هستند.

امضای توافق بین سازمان محیط زیست و فراجا هم از همین فرمول پیروی می کند. استفاده از نیروی کار ارزان سربازان در محیط بانی، با این وعده که در آینده آنها در الویت استخدام قرار خواهند گرفت، مورد توافق آنها قرار گرفته است. در حالیکه دلیل بکارگیری سربازان کمبود پنجاه درصدی محیط بان، و عدم امکان استخدام نیروی جدید اعلام شده است.

سازمان حفاظت از محیط زیست تحت حاکمیت جمهوری اسلامی نه از استقلال عمل برخوردار است، و نه امکانات مالیِ سازمان، این اجازه را به این مجموعه می دهد که بتواند با دخالت گریِ مستقل و موثر، وظایف تعریف شده اش را اجرائی کند.

بحران بی آبی تهران و آلودگی هوای اراک و شازند در هفته ای که گذشت با واکنش مسئولین روبرو شد. وزیر نیرو قول داد که بحرانِ آبِ شُربِ تهران را با انتقال آب از سدّّ لار حل خواهد کرد. سدّّ لار سدّی است که همین الان مسئولینِ صنعتِ آب از خشکیِ آن خبر می دهند. وزیر نیرو در مورد چگونگیِ تامینِ بودجه ی این پروژه سخنی به میان نیاورده است.

در مورد آلودگی هوای اراک و شازند هم، سخنگوی دولت گفت آنها در دولت صدای اعتراض مردم را شنیده اند و از قول وزیر نیرو وعده داد که مازوت کم سولفور به نیروگاه بدهند.

برگزاری جلسه ی بحث و گفتگوی همگانی در رابطه با دموکراسی محیط زیست در روزهای پایانی آبان ماه، و آغازِ بکارِ کارزارِ نه به تخریب فضای سبز در تجریش تهران از جمله رخدادهای زیست محیطی هستند که حضور فعالین زیست محیطی مستقل در روی صحنه ی مداخله گریِ آگاهانه را به نمایش می گذارند.


درباره ی دموکراسی محیط زیست حرف بزنیم. چهارشنبه بیست و هشتم آبان ماه قرار است فعالین زیست محیطی جلسه ای اینترنتی در گوگل میت برگزار کنند. شرکت در این جلسه برای همگان آزاد است. دموکراسی محیط زیست چیست؟، چرا دسترسی آزاد به اطلاعات حقِّ مردم است؟، و چرا حق مردم در تصمیم گیری در طرح های تاثیر گذار بر محیط زیست ضایع شده است؟ از جمله موضوعات مورد بحث هستند.

پیش نیازِ دستیابی به دموکراسی محیط زیستی کدام است؟ در چه شرایطی مشارکت حیاتی و تاثیرگذار مردم برای اطمینان از اینکه تصمیم‌گیری‌ها در مورد زمین و منابع طبیعی به درستی و عادلانه منافع شهروندان را در نظر می‌گیرند، شکل خواهد گرفت؟

دسترسی آزاد به اطلاعات زیست محیطی، مشارکتِ معنادار در تصمیم گیری ها، و عدالت زیست محیطی از پیش شرط های ضروری برای حرکت در جهت ایجاد دموکراسی هستند.

بهبود حکمرانی، افزایش مشروعیت، حقوق بشر، و عدالت محیط زیستی دستاوردهائی هستند که برپایه ی آنها همکاری شهروندان و دولت‌ها می تواند به مثابه ی دو پایه ی اصلی اجرای مؤثر قواعد زیست‌محیطی و پیشگیری از آسیب‌ها عمل کنند.


دادستانی خرم آباد از زندانیان جرایم سبک در طبیعت استفاده می کند. روز دوشنبه حسنوند معاونت اجتماعی دادستان خرم آباد، به همراه میلاد جمشیدی بازرس مددجویان زندان از  نحوه عملکرد مددجویان فعال در طبیعت دیدن کرد. گویا زندانیان جرایم سبک با مظفر افشار، ملقب به پدر بلوط ایران همکاری می کنند.


کمبود پنجاه درصدی محیط‌بانان، سازمان محیط زیست را به همکاری با فراجا واداشت تا از سربازان وظیفه به‌عنوان محیط‌بان موقت استفاده کند. براساس این توافق سربازان در مناطق حفاظت‌شده به کار گرفته خواهند شد. سازمان محیط زیست وعده داده سربازانی که در یگان حفاظت خدمت کنند، در اولویت استخدام خواهند بود.


کارزاری با تقاضای توقف تخریب فضای سبز میدان تجریش شکل گرفت. اهالی تجریش طی نامه ای از شهردار منطقه ی یک تهران خواستند که عملیات تخریب فضای سبز و سنگ‌فرش در میدان تجریش را متوقف کنند. امضاء کننده گان نامه می گویند نگرانی جدی درباره آسیب‌دیدن ریشه‌ها و خشک‌ شدن درختان به‌ وجود آمده است. پوشاندن سطح خاک با مصالح غیرقابل نفوذ (مانند سنگ‌فرش) موجب کاهش تبادل هوا، جلوگیری از نفوذ آب باران و خشک‌ شدن تدریجی ریشه درختان می‌شود. این کارزار تا ابتدای سال آینده فعال است.


بازنشستگی اجباری مدیر مدرسه ای که فعال  محیط‌زیست هم است. مدیر مدرسه پروین اعتصامی در شهر قدس، فعالیت‌های محیط‌زیستی گسترده‌ای داشته و مدرسه را بدون تولید زباله اداره می‌کرده است. استفاده مثبت از پیام رسان شاد برای ارتباط برقرار کردن با خانواده ها و تشویق دانش آموزان و خانواده هایشان برای حفاظت از محیط زیست به مذاق مدیران بالادستی خوش نیامده و حکم بازنشستگی اجباری وی را امضاء کردند.


وعده و وعید هوای آلوده ی اراک و شازند را پاک نمی کند. سخنگوی دولت با اعلام اینکه آنها اعتراض مردم اراک را به رسمیت می شناسند مدعی شد که مشکلات را پیگیری و حل می کنند. وی هم چنین به سیاق سالهای قبل به نقل از وزیر نیرو قول داد که مازوت کم سولفور به نیروگاه شازند ارائه خواهند کرد.


سخنگوی صنعت آب می گوید کاهش فشارِ آب در تهران ادامه خواهد داشت. وی گفت برای تامین آب پائیزِ تهران، سناریوی بدبینانه ای تدوین کرده ایم، و با توجه به وضعیتِ منابعِ آبی، کاهشِ فشارِ آب تا زمانِ پایداری منابع ادامه خواهد داشت. وزیر نیرو هم از در دستور کار قرار گرفتن طرح انتقال آب از سدّ لار به تهران خبر داد. عباس علی آبادی گفت همه ی کارهائی را که لازم بوده برای تامین آب تهران انجام داده ایم و طرح ناتمامی نداریم، مگر انتقال آب از سدّ لار که قرار است آب سدّ لار برای جبران کمبود بارش به تهران منتقل شود و عملیات زیرساختی در حال انجام است. مدیریت مصرف در بخش خانگی و کشاورزی، قطعِ آب مشترکان پرمصرف و جریمه مالی مشترکان بیش از الگو هم از دیگر برنامه های وزارت نیرو برای مواجهه با بحران آب اعلام شده است.


سال هزار و سیصد و نود و هفت با تصویب ساخت مسکن مهر در پردیس قرار شد آب ساکنینِ جدیدِ این منطقه از سدّ لار تامین شود. در سال جاری عیسی بزرگ زاده، سخنگوی صنعت آب از خشکی سدّ لار گفت و اینکه سدِّ لار با پُرشدگی یک درصد تقریبا خشک شده است. همزمان وزیر نیرو هم قول داده آب شرب شهروندان تهران با انتقال آب از سدّ لار تامین خواهد شد. تامین اعتبار و زمان بر بودن انتقال آب از سدِّ لار به تهران مشکل دیگری است که وزیر نیرو اشاره ای به راه حل آن نکرد.


سدِّ سنگ سیاه که جهتِ ذخیره و نگهداری آب رودخانه صادق آباد و استفاده بهینه از آب های سطحی در شهرستان دهگلان احداث شده بود، بعد از گذشتِ تنها هیجده سال، به دلیل کاهش بارندگی و برداشت های بی رویه، خشک شده و از نفس افتاد. ساخت این سدّ که با نابودی اراضی کشاورزی و طبیعی منطقه و همچنین زیر آب رفتن روستای کبودخانی سفلی همراه بود، در آنزمان شصت میلیارد تومان هزینه برداشته بود.


مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله در ارتباط با وضعیت کنونی دریاچه ی ارومیه گفت ساکنان اطراف دریاچه، حاضر به پذیرش قصور خود در خشک شدن دریاچه ارومیه نیستند. بازدیدِ سه باره ی مسعود پزشکیان، علیرغم وعده های چندگانه وی تاکنونی باری از کوهِ مشکلات ارومیه برنداشته است.

بیان دیدگاه