با چیدمان کنونی مسئولین، راهکاری برای برون‌رفت از بحران بخش انرژی وجود ندارد

اکنون دیگر هیچ کس نمی تواند فروپاشی سیستم انرژی کشور را در نتیجه کاهش یک چهارمی تولید برق و کاهش بیش از سی و سه درصدی تولید گاز در اثر افت فشار انکار کند. «مدیریت جهادی» و «مکتبی» و اختصاص طولانی مدت منابع مالی کشور برای ایجاد و تقویت جریانات موسوم به «محور مقاومت» که اکنون عملا فروپاشیده، بلایی بر سر کشور ما آورده که با وجود برخورداری از جایگاه دومین دارنده گاز دنیا از تامین برق کارگاههای صنعتی و بخش مصرف خانگی ناتوان هستند و درست در شرایط تحریم های فلج کننده، بیکاری گسترده، تورم شدید و قیمت های لجام گسیخته، کاهش بی سابقه قدرت خرید مردم، رکورد زنی تقریبا روزمره سقوط ارزش پول نسبت به دلار، با خاموشی های ممتد و تعطیلی اجباری مراکز کار و تولید هم، فشار مضاعفی بر شاغلین واحدهای کوچک و کارکنان شهرک های صنعتی وارد آورده اند. کار اکنون به جایی رسیده که حتی برخی از کارشناسان نزدیک به جناح اصولگرا هم به بحرانی بودن وضعیت و ناامیدی از حل بحران در چهارچوب وضع فعلی اذعان دارند.

مهدی عرب‌ صادق کارشناس ارشد دیپلماسی انرژی از جمله این کارشناسان است. براساس آمارهایی که او در گفتگوی سوم دی ماه با خبرگزاری ایلنا داده، «جمهوری اسلامی  تا هشت سال آینده فقط یک‌سوم نیاز مصرف گاز را می تواند تامین کند»، «دولت سابق بالغ بر پنجاه میلیارد دلار به زیرساخت‌های صنعت کشور آسیب وارد کرده است»؛ «اکنون بیست و هفت برابر دهک‌های پایین به دهک‌های بالای جامعه یارانه پرداخت می‌شود و ضریب اصابت یارانه انرژی بیش از شصت و نُه میلیارد دلار است». او در توصیف مدیریت «مکتبی» دوره رئیسی می گوید: «ساتبا» که وظیفه اش تولید تجدیدپذیر است در دولت قبل بیش از پانصد میلیارد حقوق پرداخت کرد اما جز صد مگاوات نتوانست هیچ سرمایه‌گذاری عملیاتی خصوصی یا دولتی منجر به نتیجه ایجاد کند.

براساس آمارهای این کارشناس درصد «اس.ئو۲» مازوتی که در نیروگاهها سوزانده می شود باید زیر هشت دهم درصد باشد اما اکنون این رقم سه و نیم درصد است یعنی به ازای هر یک میلیون لیتر سی و پنج میلیون لیتر «اس.ئو۲» می‌سوزد. بعبارت دیگر بیش از صد و پنجاه تن مازوت به خورد مردم می‌دهند.»؛ اکنون هیجده برابر صادرات گاز در نیروگاه‌ها هرزسوزی می‌کنند.

این کارشناس می گوید:« اکنون بالغ برچهل میلیارد دلار برای بروزرسانی صنعت برق نیاز ارزی داریم که با شرایط تحریم نمی‌توانیم کاری انجام دهیم ضمن اینکه تحریم در یک دهه گذشته بیش از سیصد و هفتاد میلیارد دلار به زیرساخت انرژی صدمه زده است.

او از برخورداران «انرژی رایگان» به عنوان یکی از عوامل فروپاشی سیستم انرژی در کشور یاد می کند و می گوید: «برخی نهادهای خصولتی به ماینینگ مبتلا شده‌اند و این قدرت را دارند که نهادهای نظارتی را دور بزنند.» به تاکید وی «تا زمانی که انرژی رایگان در اختیار بهره‌برداران قرار داده شود ما شاهد تداوم این مشکلات خواهیم بود».

با این حال دولت پزشکیان نه تنها جرات بستن مزارع رمز ارز دانه درشت های  نظامی و امنیتی و نشستگان بر سر سفره ولایت فقیه را ندارد که حتی به نام «وفاق ملی» نسبت به حضور افرادی نظیر محرابیان وزیر انرژی دولت سابق به عنوان کسی که اکنون «مسئول پروژه‌های ویژه در شورای عالی امنیت ملی» شده اعتراضی نکرده است.

عرب صادق امیدی به حل بحران انرژی ندارد و می گوید: «اکنون به شرایط بحرانی رسیده‌ایم و در شرایط کنونی کشور با این چیدمان مسئولین راهکار برون‌رفتی برای این پدیده که موقتی هم نیست؛ وجود ندارد.» و « با ادامه چنین روندی باید جدول روشنایی جیره‌بندی شده بدهیم و نه جدول خاموشی».

عرب صادق البته از سطح اشاره به اشتباهات مسئولان دولت سیزدهم، خطای برنامه ریزی مجلس یازدهم در حوزه تامین انرژی برنامه هفتم توسعه و محافظه کاری عمومی دولت ها در خصوص حل عوامل بحران زا در تامین انرژی فراتر نرفته و جز یک اشاره تلویحی به «بهره برداران انرژی رایگان» که «این قدرت را دارند که نهادهای نظارتی را دور بزنند»، تاکید دیگری بر ریشه اصلی بحران، یعنی نظام ولایت فقیه و شخص سیدعلی خامنه ای و سیاست های ویرانگرانه اش ندارد.

حل بحران انرژی فقط با گماشتن کارشناسان توانا، مدیران مدبّر و برنامه ریزی علمی میسر نیست. هیچ اراده ماورای قانونی نباید ورای نهادهای  منتخب اکثریت بزرگ مردم در جایگاه تصمیم گیری بی چون و چرا، آن هم غیر علنی و پشت پرده در مورد الویت های تخصیص منابع و دارایی هایی کشور وجود داشته باشد. این در حالی است که قدرت ولی فقیه نه تنها فراتر و برتر از قانون است که مطابق همین قانون اساسی و تفسیر مداحان حکومتی کمتر از نیم بند انگشت با قدرت خدا فاصله دارد. فروپاشی زیرساختی ایران که بحران لاعلاج بخش انرژی از نمودهای آشکار آن است بدون نابودی نظام ولایت مطلقه فقیه و حذف دیکتاتوری حاکم ممکن نیست.

نویسنده: بهمن زرّین برای سایت اتحاد کارگران انقلابی ایران

بیان دیدگاه