کسری بودجه یارانه ها و سرنوشت محتمل یارانه بگیرها!

نگاهی به آمار و ارقام زیر نشان می دهد که سازمان هدفمندی یارانه ها سال گذشته برای پرداخت یارانه نقدی شهروندان با دویست و پنجاه هزار میلیارد تومان کسری بودجه روبرو بوده است. به زبان ساده تر اینکه تنها بیست و پنج درصد بودجه مورد نیاز سازمان تامین اعتبار شده و مابقی آنرا سازمان هدفمندی یارانه ها از منابع دیگر به شکل وام و تنخواه تامین کرده است.

با توجه به اینکه در سال جاری دو میلیون و دویست نفر دیگر به یارانه بگیرها افزوده شده، و با توجه به کسری دویست و پنجاه هزار میلیارد تومانی بودجه، سال بعد بودجه ی مورد نیاز سازمان از مرز ششصدهزار میلیارد تومان عبور خواهد کرد. شکل مرسوم تامین بودجه سازمان هدفمندی یارانه ها اگر ادامه پیدا کند، دیری نخواهد گذشت که یارانه بگیران هم برای اعتراض به عدم پرداخت یارانه ها توسط دولتِ ورشکسته خیابان را برگزینند.

با اضافه شدن بیش از دو میلیون و دویست نفر توسط وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي در سال گذشته، تعداد یارانه بگیرها از مرز هشتاد میلیون نفر عبور کرد.

سال گذشته سازمان هدفمندی یارانه ها با کسری بودجه ی دویست و پنجاه هزار میلیارد تومانی روبرو بود. نیمی از این کسری بودجه از تعهدات ایفاء نشده ی سال ماقبل به جای مانده است.

مرکز پژوهش های مجلس می گوید سقف منابع هدفمندي يارانه‌ها به سی درصد منابع عمومي رسيده و بودجه قانون هدفمندي يارانه‌ها خود به يك بودجه مجزا تبديل شده است.

روزنامه های حکومتی جبران اثر رفاهي ناشي از حذف ارز چهار هزار و دویست توماني و ناترازي انرژي در كشور را از دلایل افزوده شدن بار مالی به بودجه سازمان هدفمندسازي يارانه‌ها اعلام می کنند. در نتيجه اين دو اتفاق تراز بودجه سازمان هدفمندي كه در سال 99 حتي سی و هفت هزار ميليارد تومان پول مازاد داشته، به وضعيت كسري صد و هفتاد هزار ميليارد توماني در سال 1402 رسيده است!

مرکز پژوهش های مجلس بخشی از منابع تامین این میزان کسری بودجه را به شرح زیر اعلام کرده است: هشت هزار ميليارد تومان از محل مانده حساب مصرف نشده سال گذشته، سی و شش هزار ميليارد تومان از خزانه‌داري كل كشور به صورت تنخواه، چهار و نیم هزار ميليارد تومان تنخواه از بانک مرکزی، سی و پنج هزار ميليارد تومان با مصوبه هيات وزيران، وام بیست هزار ميليارد تومانی از بانک ها (مشخص نیست کدامین بانک ها)، پانزده هزار ميليارد تومان خط اعتباري توسط بانك مركزي، و مبالغ نامشخصی هم از محل منابع داخلي شركت بازرگاني دولتي كه بايد صرف خريد تضميني گندم مي‌شد، پول به سازمان هدفمندي پرداخت شده است.

همزمان اعلام شده که نود هزار ميليارد تومان سهم شركت‌هاي دولتي از هزينه توليد و توزيع انرژي در سال گذشته اصلا به سازمان هدفمندی یارانه ها پرداخت نشده و دليلي هم براي آن ذكر نشده است.

قابل توجه اینکه بودجه هدفمندی یارانه ها از همان سال گذشته دچار ناترازی شدیدی بود.
تأمين منابع هدفمندي همواره در شرايط اضطراري و استثنايي انجام مي‌گيرد. براي مثال، تنها در دو روز پاياني اسفندماه سال 1401، حدود پنجاه هزار ميليارد تومان اوراق بدهي براي پوشش كسري هدفمندي با مجوز خارج از قانون بودجه منتشر شده است! سال گذشته  این مبلغ بالغ بر سی هزار ميليارد تومان بود.

پرداخت یارانه نقدی به طور متوسط ماهيانه بیست و پنج هزار ميليارد تومان بودجه نیاز دارد يعني سالانه سیصد و هفت هزار ميليارد تومان، اما به دليل اجراي طرح فجرانه كالابرگ و تخصيص گسترده اعتبار در ماه‌هاي انتهايي سال گذشته عملكرد يارانه نقدي و كالابرگ به سیصد و سی و شش هزار ميليارد تومان افزايش يافت.

خلاصه کنیم: اگر پرداخت یارانه ها را به روال کنونی ادامه دهند روند استقراض یا حذف پرداخت های ضروری دیگر ابعاد ورشکستگی و ناترازی درآمدها و هزینه ها را گسترده تر خواهد کرد و محذوفات حوزه های دیگر و «جراحی اقتصادی» خشم و نارضایتی مردم را گسترده تر خواهد کرد؛ اگر نکنند، آنهم در شرایطی که نان و شیر را هم گران کرده اند و گرانی های بیشتری را هم تدارک دیده اند، با خطر شورش  روبرو خواهند شد. وضع یارانه ها و کسری بودجه آن یکی از فقرات بن بست لاعلاج اقتصادی در چهارچوب وضع موجود است؛ وضعی که با زبان بازی و توهم پراکنی و حرف درمانی و مردم فریبی درمان نمی شود.

اتحاد کارگران انقلابی ایران

بیان دیدگاه