دومین سالگرد خیزش مهسا / ژینا امینی؛ دستاوردها و درس ها

خیزش انقلابی دامنه داری که در پی قتل حکومتی مهسا / ژینا امینی در کشور درگرفت، اگر چه در امتداد خیزش های اعتراضی مردم در دی ماه 96 و آبان 98 بود اما از نظر وسعت رویارویی، نیروهای محرکه و شعارها در سطوحی متفاوت متمایز بود. این خیزش علیرغم فروکش اعتراضات خیابانی، در مقاومت کردستان و اعتصاب های عمومی و سراسری آن، حدود ده ماه اعتراضات هفتگی در بلوچستان علیرغم کشتار وحشیانه مسجد مکی و ادامه مقاومت و نافرمانی مدنی زنان برعلیه حجاب اجباری علیرغم اجرای طرح های وسیع سرکوب زنان نظیر طرح نور، در مقاومت گسترده زندانیان سیاسی و تبدیل زندان به نماد مقاومت در برابر سرکوب و دیکتاتوری، و در گسترش جنبش دادخواهی تداوم یافت. این تداوم در پیوند با بن بست های لاعلاج حاکمیت که محصول همپیوستگی ابربحران ها در حوزه های مختلف است، تاثیرات پراهمیتی در حوزه نگرش و بینش در زمینه حقوق شهروندی، آزادی های فردی و اجتماعی، حقوق زنان، خصوصیات و مختصات زندگی در میان مردم و جایگاه همگرایی و هم سرنوشتی، نسبت به ادراک، ظرفیت ها و عملکردهای حاکمیت در همین زمینه ها پدید آورده است. شکاف میان مردم و مطالبات و آرزوها و زندگانی شان با بایدها و نبایدهای حاکمیت بعد از خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی»، ژرف تر و عمیق تر شده است. عنصر ارعاب و سرکوب به میزان قابل توجهی بازدارندگی خود را از دست داده است. با وجود برنامه ریزی دامنه دار و وسعت سرکوب زنان، جوانان، معلمان، دانشجویان، کارگران، فعالین حقوق ملی، روشنفکران، هنرمندان، حامیان حقوق بشر و دادخواهان در دو سال اخیر، که در مواردی از نظر وسعت و دامنه پاکسازی ها کمتر از دهه سیاه شصت نبوده، بحران ناتوانی و ناکارایی حاکمیت بیشتر و محاصره آن در دریای نارضایتی مردم عمیق تر شده است. شبکه های اجتماعی در حوزه چرخش آزاد اطلاعات و خودسامان یابی شبکه ای مایه استیصال حاکمیت و آینه دق دیکتاتوری شده است. ماندگاری ژرف تاثیرات خیزش ژینا در درون جامعه که از تمایزات کلیدی آن با خیزش های پیشین به شمار می رود، بستری مهم و حیاتی در تداوم مبارزه و بازگشت به خیابان برای پیگیری امر آزادی و رهایی اجتماعی پدید آورده است.

خیزش بزرگ «زن، زندگی، آزادی» مانند هر خیزش بزرگ و دامنه داری به پالایش گرایش ها و رویکردها پرداخت و تشدید روگردانی و انزوا از حاکمیت در میان مردم را با مهر باطل کوبیدن بر گرایش راست در اپوزیسیون درهم آمیخت. فروپاشی ائتلاف آلترناتیو راست، شکست گفتمانی «همه با هم»، تعیین کنندگی مبارزات داخل و نیروهای آن و نه توافقات «شخصیت ها» در خارج از کشور از محورهای برجسته این پالایش و از دستاوردهای این جنبش بوده است.

خیزش مهسا در عین حال نشان داد که شکل گیری افق روشن رهایی از درون اعتراضات برای گسترش دامنه توده ای آن وپیوستن طبقات پائین به این خیزش در شکل خودآگاه طبقاتی همراه با مهر ماندگار بر سیر مبارزه و جهت گیری آن – و نه صرفا به صورت آحاد – حائز اهمیت کلیدی است و عملا پیروزی یا ناکامی آن را می تواند رقم زند. این خیزش جای خالی آلترناتیو مستقل طبقات پائین و نیاز حیاتی و عاجل به آن را که از اعتماد آنان برخوردار باشد، به همه حامیان آزادی و عدالت اجتماعی نشان داد. معلوم شد که راه شکل گیری آلترناتیو مستقل اکثریت عظیم کارگران و زحمتکشان جامعه، تحریر رشته ای از مطالبات حداقلی و تبلیغ ان در رسانه ها، بدون برخورداری از پیوندهای استوار مبارزاتی با توده های اعماق و بدون توجه به توازن قوا و وزن واقعی نیروهای همگرا نیست.
آلترناتیو مستقل طبقات پائین در گام نخست مستلزم شکل گیری یک بلوک طبقاتی از کارگران و عموم نیروهای هم سرنوشت است که بر پایه اشتراکات واقعی نیروهای همگرا بنا شده و این اشتراکات را پایه رشته هایی از رویارویی های موضعی سیاسی و طبقاتی، کارزارهای اعتراضی، مطالباتی و دادخواهانه قرار می دهد. چنین بلوکی قطعا هنوز آلترناتیو مستقل طبقات پائین نیست و فقط گامی به سوی آن و هسته سفت آن در نقطه عزیمت جاری است. اما با استواری در مبارزه، انعطاف در همگرایی، پیوستن جوانان، دانشجویان، زنان، مبارزان حقوق ملی و فعالین جنبش دادخواهی، همچنین فائق آمدن بر موانع سخت موجود در شکل دادن به سازوکار مشارکتی در تصمیم سازی ها در شرایط سرکوب شدید و بی وقفه و جلب اعتماد مردم در مبارزات جاری می تواند به آلترناتیو مستقل طبقات پائین تبدیل شود. هر کدام از این آیتم ها محورهای اقدامات سازمانگرانه مبارزاتی نیروهای کارگری است. و پیشروی در هر زمینه، شرایط پیشروی در زمینه های دیگر را تقویت می کند. با چنین افقی است که از سرگیری بی درنگ فعالیت ها و تلاش ها برای شکل دادن به «شورای همکاری تشکل های مستقل کارگری» و شالوده ریزی حداقل های لازم برای هماهنگی و همگرایی در چنین شورایی در شرایط کنونی حائز اهمیت است.

اتحاد کارگران انقلابی ایران

جمعه 23 شهریور 1403

بیان دیدگاه