طرح نهضت ملّی مسکن؛ طرحی که اگر برای محرومان آب ندارد، برای جمهوری اسلامی نان دارد

خبرهای روز: در بوق و شیپور کردند که طرحی نو انداخته اند و با نهضت ملی مسکن قرار است خانه ها بسازند برای محرومان، با سقفی و دیوارهائی که امنیت را برای آنها به ارمغان خواهد آورد. تعریف آنها از محرومان، بودجه بندی، زمانبندی اجرا، و چگونگی ی پیش بردن این طرح پس کله آنها را به نمایش گذاشته است.

یک: محرومانی که می توانند از مزایای این طرح (اگر بشود نامش را مزایا گذاشت) استفاده کنند باید توانائی این را داشته باشند که بتوانند ماهیانه حداقل هفت میلیون و پانصد هزار تومان بابت اقساط به بانک بپردازند. این به این معناست که شاغلینی که مشمول حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار هستند را هم شامل نخواهد شد، بگذریم از محرومانی که همین شغل را هم ندارند. بنابراین استفاده از کلمه کمک به محرومان در این طرح معنا ندارد. مجریان طرح در پاسخ به چرائی عدم امکان دسترسی محرومان به استفاده از این طرح، اینگونه توجیه می کنند که مردمان این مناطق نتوانسته‌اند منابع اولیه برای ساخت خانه‌های دولتی را پرداخت کنند تا به بانک معرفی شده و وام بگیرند (عذر بدتر از گناه).

دو: بودجه در نظر گرفته شده برای این طرح، قرار است در جائی استفاده شود که از پیش پروژه های ساخت مسکن و مسکن مهر، در آنجاها در حال اجرا بوده باشند. و از آنجائی که این پروژه ها از قبل در تهران و بعضی شهرهای بزرگ کلید خورده بودند، بیش از هفتاد و پنج درصد بودجه تعیین شده به تهران و آن دیگر شهرها اختصاص داده شد.

سه: جای خالی ی گرانی های ناشی از تورم افزاینده در این بودجه بندی مشخص نیست. دولت رئیسی در ابتدای اعلام این پروژه نرخ ساخت هرمترمربع واحد نهضت ملّی مسکن را دو میلیون هفتصد هزار تومان برآورد کرده بود، در حالیکه همین الان، البته با مدّنظر قرار دادن بهای دولتی، این مبلغ به بیش از هشت میلیون تومان در متر مربع افزایش یافته است. فراموش نکنیم تفاوت قیمت دولتی و آزاد مصالح ساختمانی قرار است چه سودهائی نصیب طراحان و مجریان حکومتی این طرح کند. بهای ساخت یک متر مربع به نرخ غیردولتی حدود سی میلیون تومان است.

چهار: براساس گزارشی که صندوق ملّی مسکن داده، در یازده ماه گذشته نزدیک به سیزده هزار میلیارد تومان به صندوق وارد شده است. از این مبلغ هزار و هفتصد پنجاه میلیارد تومان برای ساخت مسکن دولتی هزینه شده است. باقی مانده مبلغی که به اسم نهضت ملّی مسکن دریافت کرده اند، یعنی بیش از هشتاد و هفت درصد مبلغ تعیین شده، در جائی دیگر مصرف شده است. و نکته حائز اهمیت اینکه از این مبلغ تنها چهارصد و سی و پنج میلیارد تومان به مناطقی غیر از تهران اختصاص داده اند. و باز این به این معناست که در کل کشور به غیر ازتهران قرار است در نهایت حدود پانصد خانه مسکونی بسازند.

پنج: نرخ سود تسهیلات برای واحدهای طرح نهضت ملّی مسکن را، پس از کاهش نرخ بیست و سه درصدی ی رایج، به صورت پلکانی هیجده درصد تعیین کرده اند. نرخ اقساط ماهانه این وام در سال اول با روش پلکانی حدود هفت‌میلیون‌و سیصدهزار تومان است که این اقساط در سال پنجم به هشت‌میلیون‌و  سیصد، در سال دهم به نه میلیون‌و ششصد، در سال پانزدهم  بیش از یازده میلیون، و در سال بیستم به سیزده میلیون تومان افزایش خواهد یافت. تعیین اقساط ماهانه بالاتر از هفت میلیون تومان برای واحدهای طرح نهضت ملّی مسکن در شرایطی است که حداقل دستمزد کارگران امسال پنج‌میلیون‌و سیصد هزار تومان است.

شش: در حالیکه از محرومان سود هیجده درصدی می گیرند، پرداخت تسهیلات قرض الحسنه به پیمانکاران هم در نوع خود بی نظیر است. به گفته مدیرعامل صندوق ملی مسکن بیشتر تسهیلات پرداختی به استان‌های محروم قرض‌الحسنه است. بر اساس صورت مالی منتشرشده توسط صندوق ملی مسکن، در فاصله سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ تنها حدود سیصد و هشتاد و چهار میلیارد تومان وام قرض‌الحسنه به پیمانکاران مسکن دولتی پرداخت شده است که حدود دویست و بیست میلیارد تومان آن نصیب تهرانی‌ها شده است.

هفت: عدم همکاری بانک ها با این پروژه که از بی اعتمادی بانکها به مجریان این طرح ناشی می شود باعث شده که با تصویب جرایم سنگین آنها را مجبور به همکاری کنند. در دو سال گذشته بانکها بیش از یکصد و چهل هزار میلیارد تومان جریمه شده اند. طنز قضییه اینجاست که کمتر از هزار میلیارد به شکل واقعی برای ساخت مسکن هزینه کرده اند و در همین فاصله یکصد و چهل هزار میلیارد تومان از بانکها جریمه درخواست کرده اند.

هشت: به نام محرومان و به کام مصلای تهران. در یازده ماه گذشته بیش از دویست میلیارد تومان از محل گردش مالی صندوق ملّی مسکن را صرف تکمیل مصلای تهران کرده اند. این رقم حدود یک‌هشتم کل تسهیلاتی است که برای ساخت مسکن اقشار فرودست در نظر گرفته شده است.

بیان دیدگاه